Ethnoglobus » КУЛЬТУРА » Talış folklor mahnılarının tədqiqatçıları arasında xalq artisti və pedaqoq Zümrüd xanım Məmmədovanın rolu

Talış folklor mahnılarının tədqiqatçıları arasında xalq artisti və pedaqoq Zümrüd xanım Məmmədovanın rolu

image

(Bakı Musiqi Akademiyasının (BMA) baş elmi işçisi, xalq artisi Zümrüd Məmmədovanın yubileyinə ərməğan edilir)

 

21 may 2024-ci il tarixdə Ü.Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyasının (BMA) təşkilatçılığı ilə Azərbaycan Dövlət Musiqi Mədəniyyəti Muzeyində  Azərbaycanın Xalq artisti, BMA-nın baş müəllimi, dosent Zümrüd xanım Məmmədovanın  həyat və yaradıcılığına həsr edilmiş elmi seminar keçirilmişdir. Seminarda Muzeyin və BMA-nın rəhbərliyi, bir çox tanınmış musiqişünas alim və professorlar, əməkdar və xalq artistləri,  şair, jurnalist və yazarlar da iştirak və çıxış edərək Zümrüd xanımın həyat və yaradıcılığından, onun ölkəmizdə və  xarici qastrol səfərlərindəki  uğurları barədə  ətraflı danışmışlar. Zümrüd xanımın həm də 70 illik yubileyi  münasibətilə keçirilmiş bu yığıncaq -   “Tolışi Sədo” qəzetinin baş redaktoru,  riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Hilal Məmmədovun məruzəsi ilə yekunlaşmışdır.  

Dr. Hilal Məmmədov çıxışını bu sözlərlə başlamışdır: sözün doğrusu, ilk dəfədir ki bir riyaziyyatşı olaraq ölkəmizin görkəmli musiqişünaslarının elmi seminarında iştirak və çıxış  edirik. Həqiqətən də belə bir mötəbər məclisdə, məxsusən də ölkəmizin tanınmış xanəndəsi Zümrüd xanım Məmmədovanın həyat və yaradıcılığına həsr edilmiş yubiley tədbirində onun barəsində danışmağı -  özümüz üçün həm fəxarət və həm də böyük  məsuliyyət hesab edirik. Belə ki, biz, son vaxtlaracən  Zümrüd xanım Məmmədovanı əməkdar və xalq artisti kimi tanıyırdıq və bugünki  elmi seminarda da onun məhz bir xanəndə kimi unudulmaz xidmətlərindən ətraflı məruzələr edildi. Bununla belə, çoxumuz Z.Məmmədovanı həm də bir pedaqoq, tədqiqatçı-alim olduğunu və son vaxtlar xeyli çətin, lakin vacib bir mövzuya da imza atdığını bilmirdik... 

H.Məmmədov Zümrüd xanımın Talış folklor mahnılarının toplanmasında və tədqiqindəki rolu barədə danışmazdan öncə, bu sahədə böyük zəhmətləri olmuş bir çox görkəmli bəstəkar və musiqişünasların əvəzsiz xidmətləri barədə seminar iştirakçılarına xeyli maraqlı  məlumatları çatdırmışdır. O, çıxışını belə davam etdirmişdir: Möhtərəm seminar iştirakçıları, qeyd etmək istərdik ki, biz əsasən Moskvada aspiranturada oxuduğumuz gənclik illərimizdən (1981-1985) başlayaraq, xalqımızın – Talışın qədim mədəniyyətini, folklor və xalq mahnılarını bir həvəskar tədqiqatçı kimi öyrənməyə başlamışdıq. Məhz o vaxtlar mərkəzi kitabxanalarda  əldə etdiyimiz mənbələrdən bizə bəlli oldu  ki, Talış dili və mədəniyyətinin tədqiqi yolunda  ən böyük xidmət Moskva Dövlət Universitetinin professoru B.V.Millerə (1877-1956), Talış folklor mahnılarının toplanması, nota alınması və ilk Talış xorunun təşkili isə məhz dahi Azərbaycan bəstəkarı Müslüm Maqomayevə (1885-1937) məxsus olmuşdur. M.Maqomayev  Qori seminariyasını bitirdikdən sonra, 1905-ci ildə təyinatla Lənkəran şəhərinə gəlmiş və 1911-ci ilədək burada musiqi müəllimi işləmişdir. O,  bu illər ərzində kifayət qədər Talış xalq folklor mahnılarını toplayıb tədqiq etməklə yanaşı, ilk dəfə olaraq gənc oğlan uşaqlarından ibarət Talış Xor kollektivini də yaratmışdır. M.Maqomayev Talışın bu zəngin mədəniyyəti ilə bağlı   dahi bəstəkar dostu Üzeyir Hacıbəyovla da xeyli müzakirələr aparmışdı. Sonralar (1928) Ü.Hacıbəyov Talış xalq mahnılarının və Talış xorunun qədimiliyi və spesifik fərqli cəhətlərini bir çox əsərlərində qeyd etməklə yanaşı, M.Maqomayevin - “Nə dəryada balıq bitər, nə Talışda nəğmə” fikrini daha da mükəmməl şəkildə ifadə etmişdi. Məhz keçən əsrin 20-30-cu illərində, bilavasitə Ü.Hacıbəyovun təşəbbüsü və dəstəyilə (Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında yaradılmış Musiqi Elmi-Tədqiqat Kabineti (rəhbəri prof.Bülbül)) Talış Xalq Folklor Mahnılarının öyrənilməsi naminə bir çox tanınmış musiqi xadimləri  (Niyazi, Fikrət Əmirov, Səid Rüstəmov, Cahangir Cahangirov və d.) Talış mahalına ezam edilmişdilər. Bildiyimiz kimi, ta qədim zamanlardan, Talış Xalq Folklor və məxsusən də Xor mahnıları məhz qadınlar arasında, daha çox da çəltik əkinlərində birgə ifa edilərdi (30-cu illərin görkəmli Talış ədibləri M.Nəsirli (1902-1944), Z.Əhmədzadə(1898-1942) və d. əsərlərində bu barədə maraqlı məlumatlar vardır)   

H.Məmmədov M.Maqomayevlə bərabər keçən əsrin 30-cu illərində qədim Talış folklor mahnılarının toplanması və nota alınmasında əvəzsiz xidmətləri olmuş bir çox digər görkəmli musiqişünaslar arasında məhşur bəstəkar və dirijor maestro Niyazinin (1912-1984)  məxsusi yerini  qeyd etməklə yanaşı, “Talış” sözünün yasaq edildiyi 1937-38-ci repressiya illərindən  sonra, onun və digərlərinin (o cümlədən, M.Maqomayevin) nadir not əl yazmalarının da uzun illər ərzində muzey arxivlərində məxfi olaraq saxlanılaraq, yalnız son illərdə ortaya çıxdığını  “xoş bir möcüzə” kimi xatırlatdı... 

H.Məmmədov  bu xoş möcüzələrdən biri kimi, son illərdə ortaya çıxmış, not əlyazmaları çoxcildli kitablar şəklində nəşr edilmiş gənc bəstəkar, həmin repressiya illərinin qurbanı Hüseyn Cavidin oğlu Ərtoğrul Cavidin xeyli dəyərli çoxcildli əsərlərini hesab etmişdir. 

Məruzəçi  öz çıxışında prof.Bülbülün tövsiyyəsilə Ərtoğrul Cavidin nota aldığı Talış folklor mahnılarının toplanmasında xüsusilə böyük zəhmətin məhz - “təəssüf ki çoxlarımızın bu gün də yaxşı tanımadığı, Ü.Hacıbəyovun sadiq və sevimli tələbəsi, əslən Masallıdan olan soydaşımız,  alim-həkim, aqronom, musiqişünas, şair, bəstəkar, poliqlot Mir Kazım Aslanlı”ya məxsus olduğunu bildirmişdir.  

Uzun illər ərzində adı yasaq edilmiş bir xalqın – Talışların milli mədəniyyətinə keçən əsrin 50-ci illərin sonu, 60-cı illərin əvvəllərindən başlayaraq yenidən göstərilən diqqəti (Masallıda “Halay”, Astarada “Əvəsor” və d. folklor kollektivlərinin yaradılmasını) çıxışında önə çəkmiş məruzəçi bu yolda xeyli dəyərli tədqiqatları ilə fərqlənmiş alim, prof. Bayram Hüseynlinin adını xüsusilə  qeyd etmişdir. H.Məmmədov bildirdi ki, növbəti 70-80-cı illərdə və 90-cı illərdən sonra bu sahədə nə qədər dəyərli elmi tədqiqatlar (A.Mənsurzadə, B.Şahsoylu, Z.Bağırov, L.Ağayev,   Ə.İsazadə, N.Məmmədov, B.Bayramov, F.Şabanova, Q.Cavadov, F.Xalıqzadə, S.Fərziyeva, C.Əliyev və d.) aparılsa da bu çətin, lakin xeyli vacib iş M.Maqomayevin dili ilə desək “bitə bilməz” (“Nə dəryada balıq bitər, nə Talışda nəğmə”(M.Maqomayev)).  

H.Məmmədov son vaxtlarda Talış folklor mahnılarının tədqiqində böyük zəhmət və əziyyət çəkmiş BMA-nın baş elmi işçisi, dosent Zümrüd xanımı - bu yolda əvəzsiz xidmətləri olmuş, adlarını xatırlatdığı  görkəmli bəstəkar və musiqişünasların layiqli davamçısı adlandırmışdır. 

O, Zümrüd xanımla bağlı fikirlərini daha da ətraflı şəkildə belə şərh etmişdi: doğrusu, bayaq qeyd etdiyimiz kimi, biz Zümrüd xanımı yalnız bir xanəndə, əməkdar və xalq artisi kimi tanıyırdıq. Zümrüd xanım bir vaxtlar Talış mahalında bir çox toy və bayram şənliklərində  xoş mahnı və muğam ifaları ilə tanınmış və sevilmişdi. Lakin onun həm də elmi tədqiqatçı olduğunu bilmirdik və bu səbədən də bir il öncə, əməkdaşı olduğu BMA-nın elmi tapşırığı ilə  Talış xalq və folklor mahnılarının tədqiqi məqsədilə bizim doğma diyara ezam edildiyi xəbərini eşitdikdə xeyli təəccübləndik... Bununla belə, regiondakı dost və tanışlarımızdan tez-tez xəbər alırdıq ki Zümrüd xanım bir çox rayon və kəndləri az qala ev-ev gəzir, az-çox Talış folkloruna bağlı ziyalı, müəllim və sıravi vətəndaşlardan eşitdiyi unudulmaqda olan Talış xalq mahnılarını lentə alır. Zümrüd xanımın bir çox çətinliklərlə də üzləşdiyini eşidirdik... Belə ki, keçmiş professional Folklor biliciləri artıq həyatdan köçmüş, qalan qoca və cavanlar isə bu qədim xalq mədəniyyətini unutmaq üzrə idilər. Ara-sıra ölkəmizin mərkəzi tv və online  məkanlarında çıxışları ilə tanınan yerli Talış Folklor kollektivlərinin ifaları isə təəssüf ki qənaətbəxş deyildi, köhnə-qədimi variantlar xeyli təhrif olunmuşdu... Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq Zümrüd xanım qətiyyən ruhdan düşmürdü, Talışın ən ucqar dağ kəndlərindən də səsi gəlirdi...  Sonralar biz də bu çətin yolda Zümrüd xanıma yardımçı olmağa cəhd etdik... Əlbəttə ki o, hələ bu vacib elmi işində əsas məqsədinə tam nail olmamışdır – hələ də nota alınmamış qədim nəğmələrin axtarışındadır və qarşıda daha neçə növbəti səfərlərə hazırlaşır...  Bayaq qeyd etdiyimiz kimi, böyük bəstəkarımız  M.Maqomayevin Talış folklor nəğmələri barədəki obrazlı fikrini dahi  Ü.Hacıbəyovun daha yüksək şəkildə səsləndirməsi,  - Talışı - “Azərbaycanın tədqiq edilməmiş musiqi xəzinəsi” (bax., B.Hüseynli, prof.Ramazan Xəlilovdan sitat) adlandırması da təsadüfi deyildi. Qətiyyən şübhə yoxdur ki, Zümrüd Məmmədova da bu xəzinə meydanında   öz layiqli  imzasını atacaq və yaxın gələcəkdə Talış folklor mədəniyyətinə aid dərc edəcəyi şedevr monoqrafiyası ilə Azərbaycanın musiqi mədəniyyəti tarixində əvəzsiz iz - töhfə saxlayacaqdır.    

Dr.Hilal Məmmədov bu şərəfli yolda Zümrüd xanıma və BMA kollektivinə dərin minnətdarlığını bildirib onlara bu xoş missiyalarında yeni-yeni uğurlar diləməklə yanaşı, özündən əvvəl çıxış etmiş məruzəçilərin bəzi fikirlərinə də öz fərqli münasibətini bildirmişdir. Belə ki, “Muğam” və  “Müğənni” sözlərinin kökündəki “Müğ”un həqiqətən də   qədim Muğlarla   bağlılığını təsdiqləməklə yanaşı, o, Muğam və musiqi sənətində dərin iz buraxmış Muğların da bilavasitə Talışlarla sıx bağlılığının danılmaz tarixi fakt olduğunu əlavə etmişdir. 

Hilal Məmmədov çıxışının sonunda həmin məruzəçinin “Xanəndə” sözünün “Müğənni” ilə, digər məruzəçinin isə hər iki termindən imtina edilib daha çox milli səslənən  “İfaçı” ilə   əvəzlənməsin  məqbul hesab edilməsi barədəki mövqelərinə  də öz münasibətini  bildirərək çıxışını bu sözlərlə yekunlaşdırmışdır: “Müğənni” kimi, “Xanəndə” də bizimdir, - talış dilindəki “X(h)ande” (“oxumaq”, “ifa etmək”) kökənlidir, hər ikisi Azərbaycan leksikonuna aiddir, Talış da, onun qədim mədəniyyəti də Azərbaycanımızın  ayrılmaz   parçası olub, adlarını qürurla qeyd etdiyimiz dahi bəstəkar və musiqişünaslarımız  M.Maqomayev, Ü.Hacıbəyov, Niyazi, Bülbül, F.Əmirov və digərlərinin də dəfələrlə təkrarladıqları kimi, tükənməz ümummilli və ümumbəşəri sərvətimizdir, bu sərvəti  şərəf və ləyaqətlə qorumaq isə hamımızın ümdə vəzifəsi olmalıdır.

 

ДРУГИЕ НОВОСТИ
ВСЕ НОВОСТИ
15:09Исторические традиции кыргызского народа: «Кыргызское кочевье»14:47Pulu necə cəlb etməli və saxlamalı?14:33MÜKEMMELLİK13:16От кыпчаков к казахам. Политическая история Восточного Дешт-и-Кыпчака в XIII – начале XVI в.13:27"Эй, джони ман". Как Полад Бюльбюль-оглы и Орифшо Орифов дали концерт в Таджикистане13:12Как вызвать дождь в Таджикистане? Проводим специальные таджикские обряды12:52Христианство в Кавказской Албании17:05Состоялся первый Курултай по этнотуризму "Кочевой путь Гянджабасара и традиции кочевья: по следам предков"11:36CAMAL LƏLƏZOƏ - ƏDİB, ŞAİR, TƏNĞIDƏKƏ...11:17Кыпчаки в христианском мире (вопросы адаптации и ассимиляции).15:54İsrail'in askere almaya çalıştığı Ultra Ortodoks Yahudiler kimler, neden direniyorlar?15:19آگاهی «متفاوت» انسان دشت نشین زمان و مکان را تعریف می کند15:06Moscow’s New Language Policy Document Drops All References to Problems of Non-Russian Languages Contained in 2021 Draft12:33Cостоится первое официальное заседание Satellite Rotary Club Baku İnternational Shahdag Qusar15:34Iran recruits former Afghan soldiers for Middle East conflicts10:32İranda 14-cü prezident seçkiləri keçirilir19:15Битвы империй за Азербайджан (XIII-XV вв.)19:00Наследники культуры Золотой Орды. Опыт исторической биографистики деятелей культуры тюрко-татарских государств15:45Башкортостан в ХХ – XXI вв.21:15Турецкий преподаватель изготавливает тюркские музыкальные инструменты в мастерской вуза в Бишкеке21:06Гнезда, насчитывающие столетия: «птичьи дворцы» Османской империи18:52Национальный татарский праздник Сабантуй отметили в Азербайджане17:32Туркменская литература. Попытка исторической биографистики17:05Праздник "Тун пайрам" прошел в Хакасии16:04Bir İranlıyla İletişim Kurmak Şatranç Oyununa Benzer Veya İranlıların Psikolojik Portresi15:57Стремление к совершенству – естественное желание09:58İranda 14-cü prezident seçkiləri18:36Крымскотатарская поэзия ханского периода. Опыт исторической биографистики12:49ЧЕРКЕСЫ МЕЖДУ ТЮРКАМИ И РУССКИМИ19:04İRANDA İSLAHATÇILAR İSLAHATÇI OLSALAR, MƏSUD MƏSUD OLAR19:18Суть еврейских праздников. Шавуот: обретение свободы19:15Суть еврейских праздников. Шавуот: Тора жизни23:4412 ИЮНЯ-ДЕНЬ НЕЗАВИСИМОСТИ РОССИИ15:03Социально-философское наследие Махтумкули Фраги: преемственность идей мира, гуманизма и национального единства13:50КАБАРДИНЦЫ МЕЖДУ ТЮРКАМИ И РУССКИМИ16:57Bəhai icması və Dini Komitənin birgə “Qlobal sülh: Elm və dinin vəhdəti” mövzusunda elmi-praktik konfransı keçirilib16:01DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN SƏDRİ BEYNƏLXALQ BƏHAİ İCMASININ BMT-DƏKİ BAŞ NÜMAYƏNDƏSİ İLƏ GÖRÜŞÜB15:01КРЫМСКИЕ ТАТАРЫ И КНЯЖЕСТВА ЦЕНТРАЛЬНО-ВОСТОЧНОЙ ЕВРОПЫ 1538-1713.09:06Bozkır insanının "farklı" bilinci zamanı ve mekanı tanımlar18:52ТАЛАНТ, ПРЕДАННОСТЬ И СОСТРАДАНИЕ ХИРУРГА КАМИЛЯ АБДУЛЛАЕВА15:32Татары под властью русских 1552-1913 гг.10:08Qüds, Azərbaycan və Dağlıq Qarabağ17:01“ANAJ” saytının beynəlxalq məsələlər qrupu Azərbaycan Respublikasını Şah İsmayıl Xətaiyə sahib çıxmaq əzmində ittiham edir.15:32«АЗ ХУРОСОНАМ КАШИДӢ, ТО БАРИ ЮНОНИЁН…». Ба гиромидошти хотираи мутафаккири бузурги тоҷик мавлоношиносони ҷаҳон дар Париж ҷамъ меоянд15:00Изучение этнических стереотипов в среде грузинской молодежи («свои – чужие” в обществе)13:53Məqtəl ədəbiyyatının nümunəsi kimi Məhəmməd Füzulinin “Hədiqətüs-süəda” əsərinə metodoloji yanaşmanın özəllikləri09:27Osmanlı dövlətində qeyri-müsəlmanlara qarşı münasibət09:17Раскрытие сокровенного: Общее и частное при даровании Торы09:06Недельная глава «Бемидбар». Лиминальное пространство21:21«КОХИ НАВРУЗ» – СОВРЕМЕННОЕ ТУРИСТИЧЕСКОЕ ЧУДО ТАДЖИКИСТАНА22:43В Таджикистане заблокированы сайты террористических и экстремистских организаций, также запрещён ввоз их литературы21:06В Азербайджане прошел прекрасный татарский национальный праздник "Карга боткасы".20:42İran prezident seçkilərinə hazırlaşır09:27როგორია აკაკი წერეთლისა და ნატალია ბაზილევსკაიას ერთადერთი ვაჟის ისტორია21:07İRAN ASSİMİLYASİYA SİYASƏTİNİ DAHA İSRARLA DAVAM ETDİRİR19:29Ləzgi-Azərbaycan ədəbi əlaqələrinin möhkəm dayaqlara söykənmiş zəngin tarixi əsrlərin dərinliklərinə gedib çıxır.19:21В Шуше состоялось заседание министров образования Организации тюркоязычных государств19:11Irak Türkleri – Azerbaycan İlişkilerinde Yeni Ufuklar18:33Azerbayacan’nın resmi olarak KKTC’yi tanımak için kendi ülke çıkarlarına uygun bir zamanı beklediğine işaret etmektedir.21:11Загрязненный воздух и шум в раннем возрасте увеличивают риск психологических расстройств20:28Bab və babilik: Bir tarixi hadisənin izi ilə17:37DOKUZ OĞUZ DESTANI BAZINDA TÜRK DESTANLARINDA VE KUTSAL KİTAPLARDA İNSANIN YARATILIŞI12:53Talış folklor mahnılarının tədqiqatçıları arasında xalq artisti və pedaqoq Zümrüd xanım Məmmədovanın rolu12:39Политическая ситуация в Иране после гибели Раиси15:13SÜLEYMAN STALSKİ "DƏRƏYƏ SU GƏLDİ DEYƏ"-СТIАЛ СУЛЕЙМАН "КlАМУ САДРА СЕЛНА ЛУГЬУЗ"15:06Dahi rus şairi haqqında yeni kitab - “Bəşəri poeziyanın əbədiyyət günəşi”12:26MƏHƏMMƏD HÜSEYN ŞƏHRİYARIN ANASI20:53“Ekoloji mədəniyyət, mənəvi dəyərlər və vətəndaş cəmiyyətinin həmrəyliyi”» mövzusunda respublika kulturoloji seminar keçirilib.11:55Derheqa nivîskar Şamîlê Sêlim Esgerov (1928-20.05.2005)09:53Zümrüd Məmmədovanın yubileyinə həsr olunmuş elmi-seminar keçirilmişdir.19:58Европейские страны и палестинское государство: на пути к коллективному признанию?19:44İRADƏ MƏLİKOVANIN “MƏN FƏXR EDİRƏM Kİ, AZƏRBAYCANLIYAM” KİTABININ TƏQDİMATI KEÇİRİLİB20:13Бронзовый медальон Султана Мехмета Фатиха продан на аукционе в Лондоне за 1,4 миллиона фунтов стерлингов13:28Çöl adamının “fərqli” şüuru zamanı və məkanı müəyyən edir00:31İRANDA HAKİMİYYƏTİN YENİ SOSİAL BAZA AXTARIŞI19:15Türkiye, Greece strengthening mutual understanding on fighting terrorism: President Erdogan18:58Сможет ли Греция правильно оценить видение Турцией перспектив сотрудничества?18:48AZERBAYCAN DEMOKRAT FIRKASININ DEVLETÇİLİK SİYASETİ (1945-1946)18:25AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN DÖVLƏTÇİLİK SİYASƏTİ (1945-1946-CI İLLƏR)19:41RUSİYA ATOM BOMBASI ATMAQLA, İRAN DA ONU YARATMAQLA TƏHDİD EDİR19:44Пробуждение природы в Турции отмечают традиционным цыганским фестивалем Какава21:20Güney Azerbaycan folklorunda halkın hayatı ve ulusal kimlik işaretleri21:123.Mikro Dünya Savaşı16:46Şərqşünaslıq İnstitutunda “44 günlük Vətən müharibəsi İran mediasında” kitabı çapdan çıxıb14:42MİLLİ ADƏT-ƏNƏNƏLƏRİN QORUNMASI MULTİKULTURALİZMİN BAŞLICA ŞƏRTİDİR14:35FARS SÖZÜ FƏ BU SÖZ OLAN SÖZ BİRLƏŞMƏSİ FARSLARIN MİLLİ KİMLİYİNİN QORUYUCUSUDUR17:21KANT VƏ TANRI MÖVCUDLUĞUNU SÜBUT ÜÇÜN PRAKTİKİ SƏBƏB17:09İRANIN DOSTU KİM, DÜŞMƏNİ KİM19:31ASELSAN меняет ситуацию в области радиоэлектронной борьбы13:21Новые горизонты в отношениях Турции и Ирака16:38В Центральной Азии появился запрос на новое региональное объединение10:59Закрыли ли Иран и Израиль вопрос взаимного противостояния?21:30Təzadlı İran19:52«Неожиданный шаг»: почему Таджикистан и Турция отменили безвизовый режим?13:46Иракские езиды отмечают Чаршама Сарсале (Çarşemа Serê Salê) «Праздник красной среды», в тяжелых лагерных условиях09:13Китайская философия: влияние на современную культуру и общество09:07Взгляды некоторых курдских писателей в отношении концепции Ницше о морали09:02Что можно ожидать от конфронтации Израиля с Ираном?20:17Экологи: Афганский канал Кош-Тепа ударит по водоснабжению всех стран в бассейне Амударьи18:15İranın əsl üzü22:59В Иране произошло нападение на военный объект КСИР и полицейские участки19:43ТЕОРИЯ КВАНТОВОГО СОЗНАНИЯ, ТРАНСЦЕНДЕНТНОСТЬ, КВАНТОВАЯ ПСИХОЛОГИЯ И КОРАНИЧЕСКИЕ АЯТЫ18:54İRANDA XALQ HÖKUMƏTİNİN XALQI VƏ ONUN "DÜŞMƏNLƏRİ"- DAXİLİ İSTİKBARI12:33«Пурым не свято, а троска не хвароба»: март 1924-го14:13Езиды отмечают праздник наступления нового года «Клоча Саре Сале»13:19Астрономы создали новую карту Вселенной с 1,3 млн сверхмассивных черных дыр18:13LƏZGİ ÇÖRƏYİ - ХЬРАН ФУ11:13Alagöz kəndində XIII əsrə aid Yəhudi (Xəzər?) qəbiristanlığı.21:38Что стоит за решением США построить порт в Газе?19:06İRAN ÖZ AMPLUASINDA20:44Цифровая зависимость ухудшает как физическое, так и психическое здоровье20:15Fransanın İrana qarşı tarixi düşmənçiliyi20:25С грустью вдыхая людей безразличие, Ангел страдает в собачьем обличии…21:58«ТРАДИЦИОННЫЕ КАЛЕНДАРНЫЕ ОБРЯДЫ ТАТАРСКОГО НАРОДА»21:12TATAR XALQININ BAHAR BAYRAMLARI22:59В Баку состоялся Фестиваль татарской кухни18:03Qonşun İran olsa12:35«Новруз» и «Эргенекон» в понимании наших предков11:30Русский праздник Навруз19:28Гагаузия меж двух огней: почему автономия оказалась в центре конфликта с Кишиневом.13:41Мэрцишор – мартовское очарование. О празднике, его символе, исторических находках, легендах и традициях13:18Казахстанский каллиграф, обучавшийся мастерству в Турции, представил свои работы в Астане20:55Армения, созданая как антиосманский и антиперсидский проект для современной России полностью утратил свое значение00:1528 февраля отмечается Всемирный день татарской кухни.16:24İRANIN SEÇİMSİZ SEÇKİLƏRİ16:18Межэтнические брачные союзы: чем они хороши или плохи16:41Novruzun ilk çərşənbəsi - Su çərşənbəsi günüdür16:05Казахстан превратился в важного торгового партнера ЕС в Центральной Азии17:50Айдар - особая традиция в Казахстане сохранять прядь волос на макушке у мальчиков14:06Англо-аргентинский территориальный спор вновь стал актуальным13:48İKİ TƏBRİZ ÜSYANI16:42Искусственно деформированный череп из некрополя Кухуроба22:02Ильхам Алиев: Тюркский мир - это наша семья21:50SEPAH MƏNTİQİ18:49İRAN DÜŞMƏNLƏRƏ “KİŞ(ŞAH)” DEYİB, “MAT” ETDİ16:31Турецкие ученые: Рост числа айсбергов в Южном океане - свидетельство изменения климата16:49ВРЕМЯ ЦВЕТЕНИЯ ЛЮБВИ16:37Почему Караван идет, ... или oбращение к российским ученым09:01Узбекистан создаёт новую национальную систему общественной безопасности09:00Узбекистан укрепляет основы политической стабильности, укрепляя межэтническое согласие и дружественную обстановку в Центральной Азии16:03Слово о Великом Устаде кумыкского народа15:04Праздник Саде в Иране: победа над силами тьмы, мороза и холода18:36Сагаалган (Цаган Сар) 2024: история и традиции буддийского праздника18:13Президент Монголии издал указ о продвижении музыкального инструмента морин хуур14:50Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 140 (I yazı): Rəsulzadə və İran inqilabı11:28İran’da Türk Kimliği10:22Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Mavi Vatan’daki önemi nedir18:49გულნარა ინანჯის ცხოვრება საზღვრების გარეშე08:52KİÇİK ÇİLLƏ –YALQUZAQ ayı başlayır18:33Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней (ЧастьIII)18:20Будет снят узбекско-азербайджанский фильм о Максуде Шейхзаде13:33LAZLAR KİMDİR?18:41В античном городе Дара в Турции найден канал возрастом 1500 лет13:37Фильм иранских режиссеров номинирован на премию «Золотой медведь» Берлинского кинофестиваля17:12Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней (Часть II)16:50Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней ( I часть)18:22Традиционные шоу в лесу баобабов в Сенегале предлагают туристам красочные фрагменты культуры страны18:42Первая пилотируемая космическая миссия - национальная гордость Турции15:38Страны Центральной Азии заявили о поддержке принципа «одного Китая»14:07Как талибы уничтожают память о самом известном полевом командире хазарейцев17:44RƏSULZADƏ – 140 “II Beynəlxalq Rəsulzadə Qiraətləri” 2.17:42RƏSULZADƏ – 140 “II Beynəlxalq Rəsulzadə Qiraətləri” 1.14:50Власти Казахстана исключили «Талибан» из списка запрещенных в стране организаций13:09Azər Cəfərov: Müasir İran cəmiyyəti iqtidarın bəhailərə qarşı talan və təzyiqlərinə qatılmır22:00İranda "Aşıqlar incəsənət ensiklopediyası"nın təqdimat mərasimi olacaq22:32В Украине ПЦУ впервые отмечает Рождество 25 декабря – а не 7 января11:29Gazze'deki savaşın Doğu Akdeniz'deki gaz sahalarının gelecekteki gelişimi üzerinde uzun vadeli sonuçları olabilir11:20Лефкоша отреагировала на шаги Южного Кипра по «Национальному морскому пространственному планированию»18:39İran milli kimliyində fars dili üçün yaranan təhlükə22:16Более 19,4 тысячи этнических казахов получили статус кандаса с начала года12:59TÜRKLERDE GÜNEŞE SAYGI: ÇİLE GECESİ19:31Разница империи и многонационального государства очень разительна с либеральным прочтением19:21Доходы Монголии от туризма впервые составили $1 млрд19:12Çılə id19:06“QARAQIŞ”, YƏNİ “BÖYÜK ÇİLLƏ” BAŞLAYIR20:28Pope Francis approves Catholic blessings for same-sex couples, but not for marriage20:04Papa Fransisk eyni cinsli izdivaclara İCAZƏ VERMƏYİB19:03Навруз как феномен мировой культуры. Часть II19:02Навруз как феномен мировой культуры. Часть I19:00Еврейская культура не всегда была ответом на нееврейскую культуру18:45Mossad's assassination threat and the reaction of Turkish intelligence16:30Vision of ‘Türkiye's century’: Türkiye as a system-building actor16:10В Москве прошла конференция: «Народы Молдовы в России - дружба на века».18:25Türkiye'nin ilk uzay yolcusu Gezeravcı'nın 9 Ocak'ta uzaya gönderilmesi planlanıyor16:10Sovet-İran danışıqlarının müvəffəqiyyətlə başa çatdırılması12:24В турецкой Конье чтят наследие великого поэта-мистика «Мевляны»12:19Никто из официальных лиц и спортивных чиновников России и Беларуси на Олимпиаду не будут приглашены16:15Узбекистан устремлен к «зеленой» экономике16:08Обеспечение конституционных прав граждан - основной вектор реализации социальной политики Узбекистана15:57Конституционные основы развития свободной рыночной экономики в Узбекистане15:46Усиление конституционных основ деятельности национальных институтов по правам человека в Узбекистане15:30Конституция Узбекистана в новой редакции — правовая основа устойчивого развития18:24Enhancing the Guarantees of Human Rights Protection in the New Constitution of Uzbekistan18:16Усиление гарантий защиты прав человека в новой Конституции Узбекистана11:13Uzbekistan is fortifying the foundations of political stability by strengthening interethnic harmony and friendship in Central Asia11:04Uzbekistan is creating a new national public security system21:40TÜRK BOYLARINDA KAMÇI21:50Президент Молдовы: Наш путь с Румынией общий – наше место вместе в ЕС21:41Klaipėdos I. Kanto viešosios bibliotekos direktorė Renata Rudienė: „Gimtasis Lazdijų kraštas visada užims dalelę širdies“13:44Xanlar Həmidin yeni şerləri "Ethnoglobus.az"-ın təqdimatında
САМОЕ ЧИТАЕМОЕ
  1. Talış folklor mahnılarının tədqiqatçıları arasında xalq artisti və pedaqoq Zümrüd xanım Məmmədovanın rolu
  2. Iran recruits former Afghan soldiers for Middle East conflicts
  3. Социально-философское наследие Махтумкули Фраги: преемственность идей мира, гуманизма и национального единства
  4. Национальный татарский праздник Сабантуй отметили в Азербайджане
  5. В Азербайджане прошел прекрасный татарский национальный праздник "Карга боткасы".
  6. Бронзовый медальон Султана Мехмета Фатиха продан на аукционе в Лондоне за 1,4 миллиона фунтов стерлингов
  7. İRANDA HAKİMİYYƏTİN YENİ SOSİAL BAZA AXTARIŞI
  8. Zümrüd Məmmədovanın yubileyinə həsr olunmuş elmi-seminar keçirilmişdir.
  9. Çöl adamının “fərqli” şüuru zamanı və məkanı müəyyən edir
  10. Турецкий преподаватель изготавливает тюркские музыкальные инструменты в мастерской вуза в Бишкеке
  11. В Таджикистане заблокированы сайты террористических и экстремистских организаций, также запрещён ввоз их литературы
  12. ЧЕРКЕСЫ МЕЖДУ ТЮРКАМИ И РУССКИМИ
  13. DOKUZ OĞUZ DESTANI BAZINDA TÜRK DESTANLARINDA VE KUTSAL KİTAPLARDA İNSANIN YARATILIŞI
  14. MƏHƏMMƏD HÜSEYN ŞƏHRİYARIN ANASI
  15. Məqtəl ədəbiyyatının nümunəsi kimi Məhəmməd Füzulinin “Hədiqətüs-süəda” əsərinə metodoloji yanaşmanın özəllikləri
  16. Azerbayacan’nın resmi olarak KKTC’yi tanımak için kendi ülke çıkarlarına uygun bir zamanı beklediğine işaret etmektedir.
  17. Derheqa nivîskar Şamîlê Sêlim Esgerov (1928-20.05.2005)
  18. Состоялся первый Курултай по этнотуризму "Кочевой путь Гянджабасара и традиции кочевья: по следам предков"
  19. İRADƏ MƏLİKOVANIN “MƏN FƏXR EDİRƏM Kİ, AZƏRBAYCANLIYAM” KİTABININ TƏQDİMATI KEÇİRİLİB
  20. Dahi rus şairi haqqında yeni kitab - “Bəşəri poeziyanın əbədiyyət günəşi”
  21. Moscow’s New Language Policy Document Drops All References to Problems of Non-Russian Languages Contained in 2021 Draft
  22. Политическая ситуация в Иране после гибели Раиси
  23. Европейские страны и палестинское государство: на пути к коллективному признанию?
  24. DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN SƏDRİ BEYNƏLXALQ BƏHAİ İCMASININ BMT-DƏKİ BAŞ NÜMAYƏNDƏSİ İLƏ GÖRÜŞÜB
  25. SÜLEYMAN STALSKİ "DƏRƏYƏ SU GƏLDİ DEYƏ"-СТIАЛ СУЛЕЙМАН "КlАМУ САДРА СЕЛНА ЛУГЬУЗ"
  26. İRANDA İSLAHATÇILAR İSLAHATÇI OLSALAR, MƏSUD MƏSUD OLAR
  27. «КОХИ НАВРУЗ» – СОВРЕМЕННОЕ ТУРИСТИЧЕСКОЕ ЧУДО ТАДЖИКИСТАНА
  28. İran prezident seçkilərinə hazırlaşır
  29. ТАЛАНТ, ПРЕДАННОСТЬ И СОСТРАДАНИЕ ХИРУРГА КАМИЛЯ АБДУЛЛАЕВА
  30. İRAN ASSİMİLYASİYA SİYASƏTİNİ DAHA İSRARLA DAVAM ETDİRİR
  31. Наследники культуры Золотой Орды. Опыт исторической биографистики деятелей культуры тюрко-татарских государств
  32. Bozkır insanının "farklı" bilinci zamanı ve mekanı tanımlar
  33. “ANAJ” saytının beynəlxalq məsələlər qrupu Azərbaycan Respublikasını Şah İsmayıl Xətaiyə sahib çıxmaq əzmində ittiham edir.
  34. Стремление к совершенству – естественное желание
  35. “Ekoloji mədəniyyət, mənəvi dəyərlər və vətəndaş cəmiyyətinin həmrəyliyi”» mövzusunda respublika kulturoloji seminar keçirilib.
  36. Ləzgi-Azərbaycan ədəbi əlaqələrinin möhkəm dayaqlara söykənmiş zəngin tarixi əsrlərin dərinliklərinə gedib çıxır.
  37. როგორია აკაკი წერეთლისა და ნატალია ბაზილევსკაიას ერთადერთი ვაჟის ისტორია
  38. Bab və babilik: Bir tarixi hadisənin izi ilə
  39. В Шуше состоялось заседание министров образования Организации тюркоязычных государств
  40. Osmanlı dövlətində qeyri-müsəlmanlara qarşı münasibət
ОПРОС

Где будете встречать Новый год?


 
«    İyul 2024    »
B.e.Ç.a.ÇC.a.CŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 
ГАЛЕРЕЯ