Ethnoglobus » ЭТНОПОЛИТИКА » "FARS " ƏLİFBASI TACİKLƏRİN QƏDİM MİLLİ KİMLİYİNİ BƏRPA EDƏCƏK

"FARS " ƏLİFBASI TACİKLƏRİN QƏDİM MİLLİ KİMLİYİNİ BƏRPA EDƏCƏK

"FARS " ƏLİFBASI TACİKLƏRİN QƏDİM  MİLLİ KİMLİYİNİ BƏRPA EDƏCƏK
ЭТНОПОЛИТИКА
Ethnoglobus.Az
Фото: Ethnoglobus
18:56, 14 iyun 2026
521
0
foto: properevod.com

Vidadi Mustafayev

Bir qədər əvvəl Tacikistan prezidenti" Ataların əlfbası və mətnlərinin" tədrisinin səviyyə və keyfiyyətinin yüksəldilməsi barədə sərancam verib.Sərəncamın məzmunudan və Tacikistanda " fars"əlifbasının tədrisinin vəziyyətindən bixəbər olan panfarsistlərin sevincdən ürəkləri gedib.Nəhayət da taciklərin fars  əlifbasına qayıdışının başlandığını bayram edərək həmin "əlifba"nın tədrisini taciklərin ari kimliyinin bərpası və tacik dilinin rus və ingilis "dilləri"nin ağır təzyiqindən xilası yolunda strateji addım, dönüş mərhələsi adlandlrmışlar.
Amma sən demə, burada strateji yeni heç nə yox imiş.Tacikistanda meçə ildir artıq 7 və 8 ci siniflərdə həftədə 2 saat  fars əlifbası və mətnləri dərsi keçilir.Prezident həmin fənnin səviyyə və keyfiyyətinin  yüksəldilməsinə diqqət yetirməyi tapşırıb.
Həmişəki panfarsların aşırı millətçiliyi ilə bağlı bir neçə kəlmə qeyd etmək faydasız olmaz.
1.İndiki farslar nə vaxtsa ariyayi adlandırılanda onların "fars" əlifbası olmayıb   və Avropalıların səyi nəticəsində biləndə ki',ariyaidirlər,onda indiki " fars" əlifbasından istifadə edirdilər.Panfarslar deyir ki "fars " əlifbası tacik dilini rus  və ingilis dillərinin təzyiqindən xilas edəvək.Maraqlıdır ki, əlifba hər hansı bir dilə qarşı necə mübarizə apara  bilər.Dil dilə qarşı dura bilər, əlifba dilə yox.
Ən maraqlısı da qədim mədəniyyətə malik olan farsların,təkcə panfarsların yox, FARS əlifbası  terminindən gen bol istifadə etmələridir.Halbu ki, həmin əlifba ƏRƏB əlifbasıdır, farslar həmin əlifbanın 3 hərfinin hər birnin  üstünə bir neçə nöqtə və birinin də üzərinə bir xətt artırmaqla guya yeni əlifba ysratmışlar.
Qədim mədəniyyəti ilə qürrələnən farslar əlfba məsələsində orijinallıq göstərə bilməmiş, hər dəfə qonşuların və işğalçının əlifbasını qəbul edərək istifadə etmişıər.Onların 3 əlifbası olmuşdur 1.Mixi- şumerlərin icad etdiyi və regionda geniş yayılmış, bilavasitə Elamdan əxz edilən əlifba.Həxamənilər dövründə( e.ə 550- 330) istifadə olunub.
2.Arami əlifbası- regionda geniş yayılmış, ticarət  və kargüzarlıq dili olan arami dilinin əlifbası.Sasani dövləti zamanı( 224-651) istifadə olunmuşdur.
3.Ərəb əlifbası.Ərəblərin işğalından(651) sonra qəbul edilmiş əlifba.
Belə " MİLLİ" əlifbalar milli kimliyin bərpasının əsaslarından biri ola bilərmi.Həmin əlifba milli mədəniyyətin yarımçıqlığı, müqavimət gücünün zəifliyinin göstəricisi kimi milli kimliyin davamlılığının, möhkəmliyinin qarantı ola bilməz.


Читайте также:
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin  kapitalıdır. (I hissə)
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (I hissə)
30.03.22, КУЛЬТУРА
КУДА СХОДИТЬ И ЧТО ПОСМОТРЕТЬ В ТАДЖИКИСТАНЕ
КУДА СХОДИТЬ И ЧТО ПОСМОТРЕТЬ В ТАДЖИКИСТАНЕ
07.08.22, ТУРИЗМ
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (III hissə)
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (III hissə)
30.03.22, КУЛЬТУРА
AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN DÖVLƏTÇİLİK SİYASƏTİ (1945-1946-CI İLLƏR)
AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN DÖVLƏTÇİLİK SİYASƏTİ (1945-1946-CI İLLƏR)
13.05.24, ЭТНОПОЛИТИКА
İmadəddin Nəsimi haqqında İranda tədqiqatlar
İmadəddin Nəsimi haqqında İranda tədqiqatlar
19.09.23, КУЛЬТУРА
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (2-ci hissə)
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (2-ci hissə)
23.12.24, ИСТОРИЯ И ОБЩЕСТВО
1941-1946-cı illərdə Cənubi Azərbaycanda xalqın milli özünüdərk prosesinin yüksəlişi və Azərbaycan dilinin mövqeyi
1941-1946-cı illərdə Cənubi Azərbaycanda xalqın milli özünüdərk prosesinin yüksəlişi və Azərbaycan dilinin mövqeyi
10.10.23, ЭТНОПОЛИТИКА
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (II hissə)
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (II hissə)
30.03.22, КУЛЬТУРА
İRAN  TALİBLƏRLƏ ƏMƏKDAŞLIĞI DAVAM ETDİRƏRƏK DAHA DA GENİŞLƏNDİRƏCƏKDİR
İRAN TALİBLƏRLƏ ƏMƏKDAŞLIĞI DAVAM ETDİRƏRƏK DAHA DA GENİŞLƏNDİRƏCƏKDİR
08.05.22, АНАЛИТИКА / ЭТНОПОЛИТИКА
AZERBAYCAN DEMOKRAT FIRKASININ DEVLETÇİLİK SİYASETİ (1945-1946)
AZERBAYCAN DEMOKRAT FIRKASININ DEVLETÇİLİK SİYASETİ (1945-1946)
13.05.24, ЭТНОПОЛИТИКА
Tehranın Azərbaycana qarşı əsassız iddiaları
Tehranın Azərbaycana qarşı əsassız iddiaları
27.07.23, АНАЛИТИКА
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (4-cü hissə)
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (4-cü hissə)
27.12.24, ИСТОРИЯ И ОБЩЕСТВО
“Azərbaycan İranın başıdır, baş gedəndə bədən də gedər... General Şadan”
“Azərbaycan İranın başıdır, baş gedəndə bədən də gedər... General Şadan”
07.10.24, КУЛЬТУРА
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (3-cü hissə)
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (3-cü hissə)
27.12.24, ИСТОРИЯ И ОБЩЕСТВО
İran milli kimliyində fars dili üçün yaranan təhlükə
İran milli kimliyində fars dili üçün yaranan təhlükə
23.12.23, ЭТНОПОЛИТИКА
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (1-ci hissə)
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (1-ci hissə)
23.12.24, ИСТОРИЯ И ОБЩЕСТВО