Sardiniyada İranla bağlı gizli danışıqlar

Ağ Ev nümayəndəsi Stiv Vitkaf ötən həftəsonu Sardiniya adasında BƏƏ-nin Milli Təhlükəsizlik üzrə müşaviri Şeyx Təhnun bin Zayed Əl Nəhyanla İran danışıqlarında növbəti addımları müzakirə etmək üçün görüşüb.

"Axios" iki məlumatlı mənbəyə istinadən bildirib ki, İranla bağlı yeni danışıqlar raundu tezliklə keçiriləcək; danışıqlar Tramp administrasiyasının Hörmüz boğazını açmaq və İslam Respublikasına iqtisadi təzyiqi artırmaq səyləri fonunda baş tutacaq.

BƏƏ, ABŞ-ın boğazı yenidən açmaq və neft tankerlərinin keçməsinə icazə vermək əməliyyatında əsas tərəfdaşdır. BƏƏ prezidenti Məhəmməd bin Zayedin qardaşı Şeyx Təhnun da ölkənin ən nüfuzlu şəxslərindən biridir və ölkənin investisiya və texnologiya maraqlarının əhəmiyyətli bir hissəsinə cavabdehdir.

Sardiniya səfəri ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessantın İrana qarşı "iqtisadi boykot" elan etməsindən, İslam Respublikası ilə ticarət etməyə davam edən ölkələrə və qurumlara sanksiyalar tətbiq etmək planından bir neçə gün sonra baş verdi.

Eyni kontekstdə, ABŞ Maliyyə Nazirliyi Misir Bankının BƏƏ filiallarını İranla ticarət üçün ABŞ maliyyə sistemindən çıxardı və onların dollar əməliyyatlarını blokladı. BƏƏ Mərkəzi Bankı həmçinin filialların İranla əməliyyatlarına "təcili baxış"ın başladığını elan etdi.

"Axios" mənbəyinə görə, Əmirlik rəsmiləri Sardiniya səfəri zamanı Tramp administrasiyasına İrana qarşı hər hansı bir iqtisadi təzyiqin təsirli olması üçün İslam Respublikası ilə ticarət edən bütün əsas ölkələri əhatə etməli olduğunu vurğuladılar.

İran nümayəndə heyətinin Əbu-Dabiyə gizli səfəri və BƏƏ-nin Tehranla ticarətinin dayandırılması

ABŞ-ın yeni sanksiyalarının elan edilməsindən bir neçə gün əvvəl BƏƏ İranla maliyyə və ticarət mübadiləsini dayandırmaq qərarına gəldi; bu, ölkənin İran ticarətinin və təkrar ixracının əsas mərkəzlərindən biri olduğunu və iki ölkə arasında ticarət həcminin 2024-cü ildə 28 milyard dollara çatdığını nəzərə alsaq, əhəmiyyətli bir addım idi.

"Axios" mənbələrinə görə, İran nümayəndə heyəti 11 avqustda səssizcə Əbu-Dabiyə səfər etmiş və BƏƏ rəsmiləri ilə danışıqlarda Tehranın gərginliyi azaltmaq və münasibətləri yaxşılaşdırmaq istəyindən danışmışdır. İran nümayəndə heyəti həmçinin BƏƏ-dən ərzaq və dərman təchizatında kömək və ölkənin ABŞ sanksiyaları ilə əməkdaşlıq etməməsi üçün xahiş etmişdir; BƏƏ rəsmiləri bu tələbi rədd etmişdilər.

Bir neçə gün sonra SEPAH Hörmüz boğazından keçməyə çalışan BƏƏ Milli Neft Şirkətinin tankerlərinə hücumları gücləndirmişdir. Mənbələrə görə, bu addım BƏƏ rəsmilərini qəzəbləndirmiş və onlar İranla ticarəti dayandırmaq qərarına gəlmişlər.

Rubio İranla ticarət barədə ölkələri xəbərdar edir

ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio həmçinin heç bir ölkənin İrana gəlir mənbələri yaratmağa kömək etməməsi barədə xəbərdarlıq edib. O, ABŞ-ın dünya üzrə səfirliklərinə "İqtisadi Təcrid Əməliyyatı"nın rəsmi mesajını qəbul edən hökumətlərin ən yüksək səviyyələrinə çatdırmağı və onlardan İranla ticarəti "dərhal və sistemli şəkildə" dayandırmağı xahiş etməyi tapşırıb.

Vaşinqton İranla ticarət etməyə davam edən ölkələr, şirkətlər və fərdlərin sanksiyalarla üzləşmək və dollar sisteminə çıxışı itirmək riski ilə üzləşəcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

"Axios"un məlumatına görə, qəbul edən hökumətlərdən ABŞ-ın SEPAH ilə əlaqəli hesab etdiyi İran milli və ixrac banklarının filiallarını bağlamağı xahiş edən xüsusi əmrlər də göndərilib.

Tramp administrasiyası həmçinin İrana qarşı bu iqtisadi təzyiq kampaniyasını əlaqələndirmək və həyata keçirmək üçün qurumlararası işçi qrupu yaratmağı planlaşdırır.