ТАВАТАР МАНИЙРИН МЕЛЕ

  Кьве югъ идалай вилик Кцlара зурба са мярекат кьиле фена. Рикl ахъайдай, руьгь юзурдай, хвешивилин лувар кутадай и мярекатдикай талгьана жедач. Вичихъ чlехи мана-метлеб авай, къени мурадрихъ ялзавай, гьиссерал звал гъидай са кардикай я зи ихтилат. Ам Кцlарин интеллигенциядин векилар тир, вилик-кьилик квай дишегьлийрин «Тават» тlвар ганвай кlватlалди кьиле тухвана.  

  Датlана халкьдин руьгьдин ивиррихъ ялзавай и таватар санал кlватl хьайила, абуру садбуру хьиз анжах тlуьникай фикирдач, руьгьдин каш алудун патал сад-садав агатда, къени ихтилатрал илигда, чи халкьдин ацукьун-къарагъуникай, адан дегь адетрикай веревирдер ийида. Дидед чlалал манияр лагьана, кьуьлерна чара жеда. 

   И гъилера лагьайтlа, абур халкьдин манийрив генани мукьувай, кlанивилелди, рикl алаз агатна. Виликан мярекатрин хьиз, и идеяни вичихъ шаирдин рикl авай Нева Абдурагьмановадиз талукь тир. Ада виридаз кlевелай малумарнай: И мярекатдиз вири тарсуниз хьиз гьазур хьана кlанзава, гьарада са халкьдин мани лугьун патал абурун гафарни, макьам чирун чарасуз я. Вучиз лагьайтlа эхиримжи чlавара халкьдин манияр, абурун макьамарни гафар кваз такьазвайбур пара хьанва. Иллаки мехъеррик маничийри халкьдин манийрин эвезда чпихъ мана авачир акатай жуьредин манияр лугьузва. Чна и кар гьикьван важиблуди ятlа инсанрин рикlел хкана кlанда!» Мад са тlалабун авай адахъ: мярекатдиз вири тандал булушкаяр (шалварар ваъ!), кьилел буьшмеяр алаз атун.

   И кар рикlяй хьайи дишегьлияр а юкъуз сувариз хьиз дамахарна атанвай. Санлай 40 дишегьли кlватl хьанвай. Ибур рикlелай тефир легьзеяр тир. Халисан таватар тир кцlарви дишегьлияр! Аллагьди абуруз ганвай иервилик руьгьдин иервални квай. 

   Им халисан лезги манийрин мел тир. Акьван рикl алаз, акьван хъсандиз лугьузвай хьи, абуру халкьдин манияр тир «Шагьсенем», «Магьи дилбер чан», «Рушан рикlе мурад ава», «Перизада»... «Сувар» ансамблдин маничи Роза Гьажимурадовади лагьайтlа, и мярекатдик са масакlа дад кутунай. Адан гьар мани дишегьлийри хордалди давамарнай. Мярекат геждалди кьиле фенай. Анай вири руьгь ацlанваз хъфенай. Виридан фикир сад тир: ихьтин нянияр мукьвал-мукьвал кьиле тухун. Жуван халкьдин манийрал жува къимет эциг тавуртlа, патанбуру ам кваз кьадач.

   Къелемэгьлиди хьиз завай са гаф алава хъийиз жеда хьи, халкь виниззавайди, адан гьуьрмет хкажзавайди гьа ихьтин инсанар я. Баркалла квез, таватар! Куь крари къени цlирер ийида. Чна квелди дамахзава! 

Седакъет КЕРИМОВА