Международный онлайн информационно-аналитический центр » ЭТНОПОЛИТИКА » Sən gündəmə başqalarının etmədiyini gətirmək istəyirsənsə, risk etməlisən...-Gülnara İnanc

Sən gündəmə başqalarının etmədiyini gətirmək istəyirsənsə, risk etməlisən...-Gülnara İnanc

image

 Gülnara İnanc 1962 ci ildə Bakıda anadan olub. Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini 1993 -cü ildə bitirib. Həmin ildən müxtəlif qəzetlərdə fəaliyyət göstərib.1996-cı ildə “Avrasiya” qəzetində çalışarkən Çeçenistana səfər edərək həmin dövrdə müstəqil dövlət qurmaq üçün savaşan çöl komandirləri ilə reportajlar hazırlayıb.

Hər bir konfliktin özünəməxsus xüsusiyyətləri var...

  Konfliktlərin bu, və ya digər fazasının mövcud olduğu Çeçenistan, İnquşetiya, Gürcüstan, Dağıstan, İsraildə olmuşam. Hər birinin özünəməxsus xüsusiyyətləri var. Məsələn, İranda münaqişə qərblədir. İran qapalı dövlətdir. Ona görə də təcrid olunmuş dövlətlərə məxsus proseslər yaşayır. İranın hazırkı vəziyyətini Sovet dövlətinə bənzədirlər.Qərb xüsusən də ABŞ İranın hazırkı sistemini terrorçu hesab edir. Məsələn, SEPAH Ağ Evin terror təşkilatları siyahısındadır.

  Konflik deyəndə yalnız aktiv döyüşlərin getdiyi məkanlar nəzərdə tutulmur...

Radikal düşüncə, dünyəvi dövlətçilik sistemlərinə qarşı olan cərəyanların fəaliyyəti də konfliktlər kateqoriyasına daxildir. Burada açıq döyüş olmasa da, onlar informasiya toplayan jurnalist, yaxud araşdırmaçının güvənliyi üçün təhlükəlidir. Məsələn, belə qapalı və radikal dini-etnik toplumlarla Dağıstanda görüşmüşəm. Burada həmçinin, ikisi bir-birinə qarşı olan dini məzhəb və təriqətlərin hər biri ilə sıx təmaslarım olub. 

  Döyüş bölgəsi olmasa da Dağıstan kimi bölgələrdə işləmək jurnalistin həyatı üçün təhlükəlidir. Sən orada yerlilərin təqdimatı ilə əlaqələr qurursan, getdiyin ünvanda səni kimin və nəyin gözlədiyindən xəbərsizsən. Önündə sənə, sənin dövlətinə, xalqına, əqidənə nifrət edən birisi olacaq və onun davranışlarını öncədən bilmək mümkün deyil.

   2002-ci ildə İnquşetiyadan artıq ikinci savaşın başladığı Çeçenistana keçmək istəyərkən Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən ölkədən deportasiya olundum.

   Dağıstanda isə bir radikal dini təriqətin rəhbəri və icma üzvləri ilə görüşmək üçün ardımca gələnlərlə bom-boş çöllüklə yol gedirdik. Onların tikdikləri məscid çölllükdə yerləşirdi. Həmin anda üstünə mərmi yağmır, ancaq canının kimlərin əlində olduğunu bilmirsən.                                          Bu halda alovdan kömür götürmək istəyi və ehtirası güclüdür.Sən gündəmə başqalarının etmədiyini gətirmək istəyirsənsə, risk etməlisən.

Əks halda etirazçı kütlənin içində polislə üzbəüz qalırsan və sənin həyatın güvəndə deyil...

   Şəhər şəraitində etiraz aksiyalarında iştirak etmək də münaqişə şəraitində fəaliyyət kateqoriyasına daxildir. Aksiya zamanı heç vaxt provakasiyalar istisna edilmir. Xatırlayaq ki, 2003-cü ildə və sonralar Bakıda keçirilən etiraz aksiyalarında vətəndaş və jurnalistlər xəsarət alıb. Şəhərdaxili kütləvi aksiyalarda güc strukturları çənbər qurmazdan əvvəl ordan uzaqlaşmağı bacarmalısan, əks halda etirazçı kütlənin içində polislə üzbəüz qalırsan. 

Bəzi hallarda sıravi vətəndaş kimi görünmək daha güvənlidir....

  Açıq-aşkar təhlükə varsa, oradan uzaq durmalısan. Jurnalist bələdçinin verdiyi informasiyanı bir-neçə dəfə , müxtəlif mənbələrdən yoxlamalıdır. İlk vaxtlarda keyfiyyətli kadrlar çəkmək çətin olsa da sonralar təhlükəsiz rakursdan keyfiyyətli kadrlar çəkmək mümkün olur. Xarici görünüşündə jurnalist atributlarının olması həmişə təhlükəsizliyə zəmin olmadığı üçün, bəzi hallarda əksinə sıravi vətəndaş kimi görünməyin səni daha çox qoruya bilər.

Ən vacib olanı götürüb qaçmağa hazır olmalısan....

 Jurnalist müsahibi ilə mübahisə etməməmli, əks fikirdə olduğunu, onun baxışlarını özünə düşmən bildiyini dilə gətirməməli, hakim rolunda çıxış etməməlidir. Bu münaqişəli zonada güvənliyi qoruyan amillərdən biridir. Mobil və çevik olmaq vacibdir. Ən vacib olanı götürüb qaçmağa hazır olmalısan.

24 saat ərzində ölkəni tərk etməyi tələb edən sənəd verdi...

  Daha öncə də qeyd etdiyim kimi İnquşetiyadan deportasiyam. İnquşetiya müftisinin bacısının evində qaldığım üçün ardımca OMON gəlməmişdi. Bir nəfər FTX-nın əməkdaşı evə gələrək 24 saat ərzində ölkəni tərk etməyi tələb edən sənəd verdi. 

Hava limanında pasportlar yoxlanan zaman gərginlik artır...

2003-cü ildə sentyabr ayında jurnalist qrupu ilə İrana səfər etmişdim. Noyabr ayında isə İsrail XİN-in dəvəti ilə İlqar Rəsul, Qənirə Paşayeva ilə birlikdə İsraildə idim. Pasportunda İran vizası olaraq İsraildə olmağın özü bir psixoloji təzyiqdir. Hava limanında pasportlar yoxlanan zaman bu gərginlik artır. Bütün səfər boyu tədbirdə digər jurnalistlərlə birgə olduğum üçün narahatlıq hiss etmirdim. Geri qayıdanda Təl-Əviv hava limanında uçuşu gözləyən zaman güc strukturlarının formasında olan bir nəfər yaxınlaşaraq sənədlərimi yoxladı və suallar verdi. Xarici işlər nazirliyinin dəvətlisi olmağım məsələni həll edirdi məncə.

Çeçenistanda olanda mənə tək gəzməyə icazə verilmirdi. Yanımda daim silahlı mühafizəçi vardı. Bir gün Qudermes rayonunda olanda darvazadan çıxıb gəzmək istədim. Bir az getmişdim ki, ev sahibinin ardımca qaçaraq gəldiyini gördüm: “Biz sənin təhlükəsizliyinə məsuluq. İndi Qudermesdə hər kəs bilir ki, bizdə jurnalist qonaq var. Səni girov götürə bilərlər”. 90-cı illərdə Çeçenistan savaşı və sonrakı dövrlərdə jurnalistlərin girov götürülməsi ,sonra pul müqabilində azadlığa buraxılması baş verirdi.

İlk növbədə içində pasportum və pullar olan əl çantamı götürüb bayıra çıxdım...

Dağıstanda oteldə gecə vaxtı partlayış səsi gəldi. Həmin dövrdə Şimali Qafqaz , o cümlədən Dağıstanda terror aktları adi bir hal sayılırdı. Partlayış səsini eşidən kimi, ilk növbədə içində pasportum və pullar olan əl çantamı götürüb bayıra çıxdım. Məlum oldu ki, elektrik transformatoru partlayıb. 

Ekstremal şəraitdə insanın dinc həyatda özünü göstərməyən keyfiyyətləri üzə çıxır...

İnsan ilk növbədə daha ehtiyatlı olur, gəlmələrə güvənmir. Etibar qazanmaq üçün onlardan biri olmalısan. Yadımdadır ki, İnquşetiyada diqqət çəkməmək üçün paytaxt Maqasa gələn kimi bazardan yerli qadınların geydiyi uzun paltar və baş örtüyü aldım. Bu halda ən azından sənin gəlmə olduğunu anlayana qədər manevr üçün zaman qazanırsan. 

Digər tərəfdən də, münaqişə zonasındakı insanlar özünə dəstək axtarır, o cümlədən jurnalistlər. Belə şəraitlərdə insanlar ədalətə inamını itirir, dünya ilə təkbətək qaldığını hiss edir. Çıxış yolu olmadığını düşünür. Onda düşmən obrazı-stereotipi mövcuddur və baş verənlərin hamısında onu günahlandırır.

Çeçenlərlə sıx təmasda olanda tez-tez belə bir ifadə eşidirdim :” Filankəs satqındırsa, onun qanı qarışıqdır. Əsl çeçen xəyanət etməz.” Təbii ki, bu,insanın özünü inandırmaq və ədalətli olduğunu göstərəmək üçün özünü aldatmaqda istifadə olunan bir ifadədir.

Belə bölgələrdə gizlin aqressiyanın açıq aqressiyaya keçmək təhlükəsi var. Bu isə insanları daim gözləmə mövqeyindədirlər.

Münaqişə zonasında yaşayan insanların psixoloji durumunda deformasiya yaranır. Hər şeyi bu münaqişə prizmasından görürlər. İnsan zamanla belə bir şəraitə alışır. İllərdir gah alovlanıb gah közərən İsrail-Fələstin konfliktində insanlar adi həyatını yaşayır, ərəb və yəhudi yanaşı yaşayır, amma qarşılıqlı etimad yoxdur. İllərlə davam edən belə münaqişələrdə etimadsızlıq və aqressiya güclüdür. Bununla mübarizə aparmaq mümkün deyil.

Müəllif: Nərgiz Abbasova


ДРУГИЕ НОВОСТИ
ВСЕ НОВОСТИ
23:03Mossad casuslarına MİT operasyonu: 15 kiralık casus...22:51Мосад обезвредил в Турции три иранские террористические группировки22:15Hamas and Hizballah fear potential Turkish crackdown on terror20:40В Кыргызстане прошло XI пленарное заседание ТюркПА20:25Ramiz Qusarçaylı: Qusarım22:34Azərbaycanda hökumət dini düzgün əsaslar üzərində cəmiyyətdə yenidən bərqərar olmasını istəyir.20:50Угроза РКК в отчетах разведслужб Германии14:48Бухара: жемчужина исламской архитектуры18:03Шедевр османской архитектуры: мечеть Селимийе в Эдирне16:33Кто владеет Луной (и её полезными ископаемыми), … тот владеет миром?16:17TƏBRİZİN BAŞ MOLLASI NƏ İSTƏYİR14:58BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Vladanka Andreeva Nifrət nitqinə qarşı beynəlxalq mübarizə günü münasibətilə müraciəti10:34Россия продолжает сокращать поставки газа в Европу10:30Террористы РКК прорыли тоннель на границе между Ираком и Сирией22:03В Стамбуле задержаны сотрудники спецслужб Ирана, готовившие атаки на туристов из Израиля21:56"Qərb diplomatları iranlı kürd qrupların təmsilçiləri ilə ölkənin gələcəyi haqda müzakirələr aparıb.13:50Неожиданная отставка депутатов-садристов грозит повергнуть страну в хаос20:18Azərbaycanın daş yaddaşı18:33Ливан и Израиль: новый виток напряженности на фоне разногласий по морским границам18:12В Монголии отмечают новый государственный праздник - Весак18:04Plastik yeyən superqurdlar təkrar emalda dönüş yarada bilərmi?22:23Таинственные смерти в Иране: офицер КСИР и ученый погибли при странных обстоятельствах22:1510 июня в Стамбуле стартовал V Фестиваль культуры этноспорта22:06Warning to Israelis to leave Turkey reiterated. Iranian hit-gangs still at large10:55OXU-DA KOMANDA-NƏZARƏT MƏNTƏQƏSININ VURULMASINA DAIR10:48Quran ayələrində yəhudi düşmənçiliyi deyə bir məsələ bəzi hallarda ictimai fikrə təqdim olunan sayaq qəbul edilmir.12:15Из-за чего исламский мир рассорился с Индией13:52NƏRİMAN QASIMOĞLU:İNSAN YERDƏMİ YARADILMIŞDIR? MƏNCƏ, YOX!17:57Чингиз Айтматов: Золотое наследие Тюркского мира17:49Гран-при Азербайджана "Формула-1"17:42V Фестиваль культуры этноспорта в Стамбуле14:10Дастан о пахлаве (Часть I)19:06Отмывание денег: трансграничный сценарий памирского вопроса18:53Дворец "Долмабахче": символ реформ в Османской империи18:39Страны, охваченные "Арабской весной": 11 лет нестабильности18:22Sevil Kərimova: Sənət zehnimin, ruhumun, həyatımın bir hissəsidir.18:12Eltən Törəçi: Köçəri bir kimlikdir, köçərinin bir davranış biçimi, törəsi və oyunu var.15:20День турецкого завтрака состоялся в Варшаве15:11Чего добился Азербайджан в туристической сфере19:56Турция не так просто мешает расширению НАТО — Project Syndicate17:35Стамбул примет V Фестиваль культуры этноспорта00:11Frustrated West beginning to turn up heat on Iran – Israeli official21:25Israelis visiting Turkey face real threats of Iranian revenge21:04Эрдоган ставит НАТО на колени20:57İran:ŞEYTANLARIN İŞİDİR20:41Rusiya-ukrayna müharibəsi20:30Наследный принц Ирана Реза Пехлеви обратился к народу из Вашингтона09:19Турецкий учебно-боевой самолет Hürjet09:00Бухара объявлена «Молодежной столицей тюркского мира»22:33Серия странных смертей в Иране: погибли двое ученых из военных проектов19:16Азербайджанская песня прозвучала на грузинском детском музыкальном конкурсе ВИДЕО18:56İranla Azərbaycan arasında uçuşların sayı və turizm axını artırılacaq14:21"Иное" сознание степного человека определяет пространство и время14:14НАРОДНАЯ ДИПЛОМАТИЯ КАК ФАКТОР МЕЖДУНАРОДНЫХ ОТНОШЕНИЙ: ИСТОРИЧЕСКИЙ ОПЫТ КАЗАХСТАНА23:03Küftə haqqında dastan.22:38Новая политическая антропология: возвращение теории Поршнева–Диденко18:32В Турции продолжается подготовка к IV Всемирным играм кочевников18:12Кризис зерна в Черноморском регионе и его влияние на мир10:23Sən gündəmə başqalarının etmədiyini gətirmək istəyirsənsə, risk etməlisən...-Gülnara İnanc13:44DÜNYANIN ƏN İTİ RƏQSİ13:40На западе Турции проходит фестиваль моды Modafest12:43Iράν-Τουρκία, μια «φιλία» που θα αντέξει στον χρόνο;12:35САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ V12:25САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ IV12:17Əhəd Qəzayi: İran xalqı və dövləti Azərbaycana hörmət və ehtiramla yanaşır12:08Möhsün Pakayin: İran-Azərbaycan münasibətləri səmimi olaraq qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıqdan ibarətdir20:43США стремятся снизить влияние России в Африке11:12ТАЛЫШСКИЕ ПОСЛОВИЦЫ И ИХ АНАЛОГИ В УСТНОМ НАРОДНОМ ТВОРЧЕСТВЕ ДРУГИХ МАЛОЧИСЛЕННЫХ НАРОДОВ, ПРОЖИВАЮЩИХ НА ТЕРРИТОРИИ АЗЕРБАЙДЖАНА09:27САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ ХХ1 ВЕКА( К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА.) Часть III09:07"KİBRİT QUTUSU"21:13"Неделя турецкой кухни" в мире20:45Азербайджанский Шамахы избран «Туристической столицей тюркского мира»20:22Фестиваль TEKNOFEST вызвал большой интерес у жителей и гостей Баку19:26"İlahiyyatçılar üçün ərəbcə-azərbaycanca lüğət" işıq üzü görüb19:19ALLAH ALİ ŞƏXS VEDA ƏDƏBİYYATINDA AŞAĞIDAKI KİMİ TƏSVİR EDİLİR...!18:32Vətəndaş cəmiyyətləri də “Konflikt və post-konflikt ölkələrin media şəbəkəsi”nə qoşulur22:03Media tərəfsiz, qərəzsiz və obyektiv ola bilərmi? - Təcrübəli jurnalistlərin baxışı21:33Башня Бурана - историческая достопримечательность севера Кыргызстана21:22Об отношении Турции к политике расширения НАТО11:06Azərbaycan-İraq Mədəni Əlaqələr İB-nin “Yalnız İrəli” filminin İctimai baxışı və Təqdimat Mərasimi
САМОЕ ЧИТАЕМОЕ
  1. ТАЛЫШСКИЕ ПОСЛОВИЦЫ И ИХ АНАЛОГИ В УСТНОМ НАРОДНОМ ТВОРЧЕСТВЕ ДРУГИХ МАЛОЧИСЛЕННЫХ НАРОДОВ, ПРОЖИВАЮЩИХ НА ТЕРРИТОРИИ АЗЕРБАЙДЖАНА
  2. Sən gündəmə başqalarının etmədiyini gətirmək istəyirsənsə, risk etməlisən...-Gülnara İnanc
  3. "Иное" сознание степного человека определяет пространство и время
  4. САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ V
  5. Азербайджанский Шамахы избран «Туристической столицей тюркского мира»
  6. САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ ХХ1 ВЕКА( К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА.) Часть III
  7. САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ IV
  8. Iράν-Τουρκία, μια «φιλία» που θα αντέξει στον χρόνο;
  9. Küftə haqqında dastan.
  10. На западе Турции проходит фестиваль моды Modafest
  11. Дастан о пахлаве (Часть I)
  12. DÜNYANIN ƏN İTİ RƏQSİ
  13. Новая политическая антропология: возвращение теории Поршнева–Диденко
  14. "KİBRİT QUTUSU"
  15. "Qərb diplomatları iranlı kürd qrupların təmsilçiləri ilə ölkənin gələcəyi haqda müzakirələr aparıb.
  16. Азербайджанская песня прозвучала на грузинском детском музыкальном конкурсе ВИДЕО
  17. В Турции продолжается подготовка к IV Всемирным играм кочевников
  18. НАРОДНАЯ ДИПЛОМАТИЯ КАК ФАКТОР МЕЖДУНАРОДНЫХ ОТНОШЕНИЙ: ИСТОРИЧЕСКИЙ ОПЫТ КАЗАХСТАНА
  19. Кризис зерна в Черноморском регионе и его влияние на мир
  20. İranla Azərbaycan arasında uçuşların sayı və turizm axını artırılacaq
  21. США стремятся снизить влияние России в Африке
  22. NƏRİMAN QASIMOĞLU:İNSAN YERDƏMİ YARADILMIŞDIR? MƏNCƏ, YOX!
  23. Möhsün Pakayin: İran-Azərbaycan münasibətləri səmimi olaraq qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıqdan ibarətdir
  24. Стамбул примет V Фестиваль культуры этноспорта
  25. Azərbaycanın daş yaddaşı
  26. Турецкий учебно-боевой самолет Hürjet
  27. День турецкого завтрака состоялся в Варшаве
  28. Бухара объявлена «Молодежной столицей тюркского мира»
  29. Наследный принц Ирана Реза Пехлеви обратился к народу из Вашингтона
  30. Sevil Kərimova: Sənət zehnimin, ruhumun, həyatımın bir hissəsidir.
  31. В Стамбуле задержаны сотрудники спецслужб Ирана, готовившие атаки на туристов из Израиля
  32. "Неделя турецкой кухни" в мире
  33. Страны, охваченные "Арабской весной": 11 лет нестабильности
  34. Чего добился Азербайджан в туристической сфере
  35. Отмывание денег: трансграничный сценарий памирского вопроса
  36. Неожиданная отставка депутатов-садристов грозит повергнуть страну в хаос
  37. Турция не так просто мешает расширению НАТО — Project Syndicate
  38. Ливан и Израиль: новый виток напряженности на фоне разногласий по морским границам
  39. İran:ŞEYTANLARIN İŞİDİR
  40. Эрдоган ставит НАТО на колени
ОПРОС

Где будете встречать Новый год?


 
«    Июнь 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
ГАЛЕРЕЯ