Ethnoglobus » ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ » Novruzun ilk çərşənbəsi - Su çərşənbəsi günüdür

Novruzun ilk çərşənbəsi - Su çərşənbəsi günüdür

image
Фото: vodaplus.ru
Atıl-batıl çərşənbə, baxtım açıl çərşənbə!
Əslində bahar türk dünyasının bayramıdır. Belə ki, uzun əsrlər və qərinlər boyu əsasən köçəri həyat tərzi sürmüş, xüsusilə maldarlıqla məşğul olaraq ilin fəsillıərini daha çox yaylaq-qışlaq mövsümləri ilə tənzimləyən türklər ilin bu fəslini təbiətin oyanışının başlanğıcı hesab edərək, bütün işlərini və hesablarını baharın gəlişinə, iş-gücün bu zaman başlanmasına bağlamışlar, hətta türk sultanları bahar fəslinin ilk gününü – 21 martı təqvim ilinin ilk günü kimi təyin edərək vergilərin toplanması zamanını da həmin günə nisbətdə təyin etdilər.
Yazın ilk günü xalq qarın, qışın getmsindən və təbiətin ayılmasında sevinib öz şadlıqlarını müxtəlif mərasimlərdə əks etdirməklə baharı qarşılamışlar. Baharda nəinki təbiət canlanır, al-əlvan geyinir, bütün çöl-çəmən, dağ-meşə yaşıllığa bürünür, eyni zamanda bütün canlı aləm hərəkətə gəlir, coşur, cütləşir, valideynlər oğulları-qızları üçün ən yaxşı geyimləri tədarük edir, onlar üçün ən yaxşı və xoşbəxt anlar bəxş edəcək günləri arzulayır və yalnız bəxtəvərlikdən danışırlar.
Həftənin çərşənbə axşamı günü xalq arasında yüngül və yaxşı gün hesab edildiyindən, həmin günlərdə təmizləmə, yuma işlərini görərdilər, “əzizi ölənlərin ürəyi açılmaz” deyə tanışlar, yaxınlar gedib onun da evinin tozunu alardılar.
El-obamızda adətdir ki, bayrama qırx gün qalmışdan pay yollamaq fikrinə düşərlər. Gəlinlərə ata və ya qardaş evindən, adaxlı qızlara isə oğlan evindən pay gedər, imkan olarsa, xala və bibini də yaddan çıxarmazlar, payın üstünə onlar üçün də “xələt” qoyarlar. 
Dahi Şəhriyarın “Heydər babaya salam!” poemasında “Novruz”un bu adət-ənnənələri beləcə tərənnüm edilir:
Bayram idi, gecə quşu oxurdu,
Adaxlı qız bəy corabın toxurdu,
Hər kəs şalın bir bacadan soxurdu,
Ay nə gözəl qaydadı şal sallamq!
Bəy şalına bayramlğı bağlamaq!
Bayram olub, qızıl palçıq əzərlər,
Naxış vurub, otaqları bəzərlər
Taxçalara düzmələri düzərlər
Qız-gəlinin fındıqçası, hənası,
Həvəslənər anası, qaynanası.
Bakiçinin sözü, sovu kağızı, 
İnəklərin bulaması, ağızı,
Çərşənbənin girdəkanı, cəvizi
Qızlar deyər: “Atıl-batıl çərşənbə,
Ayna təkin baxtım açıl çərşənbə!”
Evin kişik yaşlı oğlan uşaqları üçün “su bülbülü”, tütək və kiçik yaşlı qız uşaqları üçün isə “dülgə” qoyardılar. Kuzəçilər bu əşyaları saxsıdan düzəldər və onların üzərində də gül və ya başqa şəkillər çəkərdilər. Su bülbülünə su töküb lüləyindən üfürərdilər və o da bülbül səsi çxarıb bülbülün yazda cəh-cəh vurmasının yaxınlaşmasını bildirərdi. Dülgənin içərisinə müxtəlif rənglərlə boyanmış yumurta qoyardılar.
Çərşənbə axşamlarında gün batandan od yandırmağa başlayarlar. Oddan qabaq evdə qalan qızları çubuq və ya süpürgə ilə bayıra qovan, onların tez ərə getməsini istəyən analar da olardı. Uşaqlar “taraqqa” adlı fitil düzəldib yandırar və göyə atardılar və göyə atılan həmin yanar fitil ulduz saçan fişəng rolunu oynayardı. Əgər həmin gün yerdə qar olsaydı, uşaqlar qaş-qabaq sallayıb deyərdilər: “Ulduzlu fişəng top-taraqqa, çərşənbə qaldı qar altda”. Od qaladıqdan sonra evə gedib qarışıq məcməyinin (sininin) başında oturarlar. Həmin məcməyidə iydə, qax, noxud, kişmiş, quru tut və qorğa olardı. Məcməyidə ailə üzvlərinin sayı qədər şam yanardı. Boş otaqlarda və dəhlizdə də şam yandırarlar.
Qulaq asmaq, qapı pusmaq, qurşaq atmaq (şal sallamaq) çərşənbə gecəsinin mərasimlərindəndir. Niyyət eləyib özgənin evinə gedib qapı və ya pəncərə arxasından qulaq asarlar, yaxşı sözü xoş və pis sözü də bəd əlamət kim bilərlər. Ona görə də bu günlərdə uşaqlara tapşırırlar ki, evdə yaxşı söz danışsınlar ki, birdən qulaq asmağa gələn olar.
El adətinə görə kənd yerlərində evlərin bacasından və ya da qapıdan içəriyə qurşaq atarlar (biz indi buna “torba atdı” və ya “papaq atdı” da deyirik). Ev yiyəsi də məcməyidə olan qarışıq sovqatlardan və ya da bir xələt qoyub qurşağın başından tərpədərək “day çək apar” sözünü deyər. Oğlana sevdiyi qızı verməyəndə, oğlan özü və ya da qohum-qardaşdan biri qız evinə qurşaq atar. Bəzi vaxtlar qız evi “day əziz gündə gəliblər” deyib qurşağa bir şey qoymaqla öz razılıqlarını bildirərlər.
Çərşənbə axşamı gecəsi evdə zibil qoymazlar qalsın. Mis qabları qalaylatdırarlar. Kimsə həmin axşam öz evindən başqasına qonaq getməz, qonşuda da qab qalmaz, onu qaytararlar. Xanımlar da yatmamışdan öncə əllərinə həna qoyarlar. Səhər çağı ala qaranlıqdan durub su novunun üstünə gedərlər, nov üstündən atlanıb “diş ağrım, baş ağrım, göz ağrım burda qalsın deyərlər, təzə kuzədə nov üstündən evə su gətirər, o sudan evin 4 bucağına səpib “qoy qurd-quş olmasın” deyə söyləyərlər. “Bəxtim açılsın” deyib suyu qıçları ilə kəsərlər. Uşağı olmayan qadınlar, gəlinlər “çilləm kəsilsin” deyib su üzərindən atılarlar və həmin suda əl-üzlərini də yuyarlar. Beləliklə, gecə əllərinə qoyduqları xınanı yuyub yaxın tanışlarla görüşməyə, çərşənbələri təbrik etməyə gedərlər. Uşaqlara da boyanmış yumurta verirlər və bundan sonra küçələrdə yumurta oynu başlayır. Şəhriyar demişkən:
Yumurtanı göyçək, güllü boyardıq,
Çaqqışdırıb sınanları soyardıq,
Oynamaqdan bircə məgər doyardıq?
Əli mənə yaşıl aşıq verərdi,
İrza mənə Noruz gülü dərərdi!
Elimizin adətinə görə, çərşənbə günü küsülüləri barışdırıb düşmənçiliyi aradan qaldırmağa çalışırlar. Barışıq niyyəti olan tərəf “gəlmişəm çərşənbələşməyə, çərşənbələşsən də çərşənbələşəcəyəm, çərşənbələşməsən də” deyərək qarşı tərəfin ürəyində bir məhəbbət və mərhəmət hissi yaradaraq son nəticədə sülhə nail olur.
Çərşənbə axşamı günü qonşu-qonşuya, dükan-dükana od verməz. Deyərlər “od verilən yerdən işıq kəsilər!”
Bayramda il təhvili süfrəsi üzərinə toyuğun sinəsini, balıq, qiymə, kükü, sumaq, sarmısaq (və ya da turşusunu), gülab, göyərti və məcməyidə çərşənbə qarışığı qoyarlar.
Aynanın (güzgünün) üzərinə Quran və onun da üzərinə sikkə qoymaq adəti də var. Belə ki, sübh tezdən evin çörək qazananı işə gedəndə ailənin ən kiçik üzvü həmin sikkəni ona verir. İl təhvil olan kimi gəlin qaynananın əlinə gülab tökür, qaynananın üzündən, qaynatanın isə sağ çiynindən öpür.
Türk ellərinin bahar bayramı ilə bağlı keçirilən el şənliklərində bir “Təkə” (Təkəm və ya da Təkəmçi) totemi də vardır. Maldarlıqla məşğul olan köçəri türk tayfalarında yaz-yay qıvraq və sürünün başında qabaqda gedən erkək keçiyə təkə deyərlər. Təkə yağışı-qarı sevməz və belə şəraitlərdə acizləşər. Ona görə də türk ellərinin adət-ənələrindən qaynaqlanmış şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələrimizdə belə bir deyim də var. Yazda təkədən soruşurlar “ay təkə bu sürü kimindir?”. Təkə sinəsini qabağa verib deyir “Mənimdir!”. Amma qar-yağışda özünü itirər və deyər “Bilmirəm!”. Beləliklə, baharın gəlməsindən hamıdan çox təkə sevinər.
Bəlkə, elə buna görədir ki, baharla bağlı el şənliklərində Təkəm və ya Təkəmçi boynuna bir torba salıb aldıqlarını ora yığar və taxtadan düzəltiyi təkə fiqurunu oynada-oynada özü də belə oxuyar:
Təkəm oyun eylər,
Qurdu qoyun eylər.
Yığar Gilan düyüsün,
Çəpiş bəyin toyun eylər!
Həmin taxta fiqurdan olan təkənin belinə fərş bağlayar, boynuna zınqırov salar və başına da qotaz taxarlar. Təkəni bəzəmək üçün güzgü və muncuqdan da istifadə edilir. Elə buna görə də həmin təkə fiqurunu oynadıb, oxuyan şəxsə “Təkəm” və ya “Təkəmçi” deyirlər. Hər təkəmçinin özünəməxsus küçələri olar və ayrı təkəmçi ora gəlməz. Təkəmçi ərə getməli qızlara zarafatla öz qoşduğu şeirləri oxuyar, onları güldürər və onlardan ənamlarını alar:
Yaşlılar, ay yaşlılar,
Divardan boylaşallar,
Bu əyyamın qızları,
Ər üstə dalaşallar.
Ağ dumanın üzləri,
Yerə gəlməz dizləri,
Bu əyyamın qızları
Kəbin kəsir özləri.
Yazın gəlişini qarşıladığımız ən gözəl adətlər sırasında hamı üçün əziz olan 4 çərşənbə axşamı günləri vardır ki, Azərbaycanın Quzeyində onları belə sıralayırlar:
1. Su çərşənbəsi;
2. Od çərşənbəsi;
3. Yel çərşənbəsi;
4. Axır (torpaq) çərşənbəsi.
Çərşənbələrin içərisində ən vacibi axırıncı – axır çərşənbə axşamıdır. Həmin gün ailəyə səadət, xoşbəxtlik və bütün pis əlamətlərdən uzaq olmaq arzulanır. Bütün evlərdə bayram süfrəsi açılır. Cürbəcür yeməklər, əsasən aş, paxlava, şəkərbura, şəkərçörək, şorqoğal, və s. kimi şirniyatlar hazırlanır. Xonçanın ortasında səməni, hər ailə üzvünə aid şam, boyadılmış yumurtalar qoyulur. Stolda yeddi növ yemək olur. Həmin gün hamı öz evində olmalıdır, ancaq uşaqlar ata-analarına baş çəkib, yenə də evə qayıtmalıdırlar.
Güney Azərbaycanda da 4 (dörd) çərşənbə mərasimi mövcuddur və bu cür sıralanır:
1. Xəbərçi çərşənbə;
El içində belə rəvayət edirlər ki, “xəbərçi çərşənbə” bayramın yetişməsi müştülüğunu verir və qar soyuğun getməsindən söz açır.
2. Kölə çərşənbə;
“Kölə çərşənbə”də toyuqların tükünü yolub, qoyunlarln yununu qırxırlar. Bu gözəl dəb Azərbaycan xalqının təsərrüfat həyati, məşğuliyyəti və öz ellərinə, onun inkişafına, illərlə formalaşmız iş-güclərinə bağlılığı ilə izah oluna bilər.
3. Qara çərşənbə;
“Qara çərşənbə”də el qadınları ev-eşiyin hisini-pasını alıb səliqə və sahman yaradarlar.
4. Axır çərşənbə.
“Axır çərşənbə”də ot-küləş yığıb yandırar, odun üstündən atılıb şənlik edərlər. Səhər çağı yuxudan durub mal-davarın üzünə su səpərlər və suyu aydınlıq bilib bayramın yetişməsini gözləyərlər.
Müstəqil Vətənimiz Azərbaycanda “Novruz”un qeyd edilməsi mərasimi artıq rəsmi bayram şəklini almışdır. Qeyd etməliyik ki, “Novruz” adlı bahar bayramımız, onunla ilgili mərasimlərimiz, adətlərimiz Azərbaycandan kənarda başqa şərq elləri arasında da geniş miqyasda yayılmış və qeyd edilir və bu gözəl mərasimlər sözün əsl mənasında sülh, dostluq, qardaşlıq və əmin-amanlıq bayramıdır.
Səməd Bayramzadə.





ДРУГИЕ НОВОСТИ
ВСЕ НОВОСТИ
19:52«Неожиданный шаг»: почему Таджикистан и Турция отменили безвизовый режим?13:46Иракские езиды отмечают Чаршама Сарсале (Çarşemа Serê Salê) «Праздник красной среды», в тяжелых лагерных условиях09:13Китайская философия: влияние на современную культуру и общество09:07Взгляды некоторых курдских писателей в отношении концепции Ницше о морали09:02Что можно ожидать от конфронтации Израиля с Ираном?20:17Экологи: Афганский канал Кош-Тепа ударит по водоснабжению всех стран в бассейне Амударьи18:15İranın əsl üzü22:59В Иране произошло нападение на военный объект КСИР и полицейские участки19:43ТЕОРИЯ КВАНТОВОГО СОЗНАНИЯ, ТРАНСЦЕНДЕНТНОСТЬ, КВАНТОВАЯ ПСИХОЛОГИЯ И КОРАНИЧЕСКИЕ АЯТЫ18:54İRANDA XALQ HÖKUMƏTİNİN XALQI VƏ ONUN "DÜŞMƏNLƏRİ"- DAXİLİ İSTİKBARI12:33«Пурым не свято, а троска не хвароба»: март 1924-го14:13Езиды отмечают праздник наступления нового года «Клоча Саре Сале»13:19Астрономы создали новую карту Вселенной с 1,3 млн сверхмассивных черных дыр18:13LƏZGİ ÇÖRƏYİ - ХЬРАН ФУ11:13Alagöz kəndində XIII əsrə aid Yəhudi (Xəzər?) qəbiristanlığı.21:38Что стоит за решением США построить порт в Газе?19:06İRAN ÖZ AMPLUASINDA20:44Цифровая зависимость ухудшает как физическое, так и психическое здоровье20:15Fransanın İrana qarşı tarixi düşmənçiliyi20:25С грустью вдыхая людей безразличие, Ангел страдает в собачьем обличии…21:58«ТРАДИЦИОННЫЕ КАЛЕНДАРНЫЕ ОБРЯДЫ ТАТАРСКОГО НАРОДА»21:12TATAR XALQININ BAHAR BAYRAMLARI22:59В Баку состоялся Фестиваль татарской кухни18:03Qonşun İran olsa12:35«Новруз» и «Эргенекон» в понимании наших предков11:30Русский праздник Навруз19:28Гагаузия меж двух огней: почему автономия оказалась в центре конфликта с Кишиневом.13:41Мэрцишор – мартовское очарование. О празднике, его символе, исторических находках, легендах и традициях13:18Казахстанский каллиграф, обучавшийся мастерству в Турции, представил свои работы в Астане20:55Армения, созданая как антиосманский и антиперсидский проект для современной России полностью утратил свое значение00:1528 февраля отмечается Всемирный день татарской кухни.16:24İRANIN SEÇİMSİZ SEÇKİLƏRİ16:18Межэтнические брачные союзы: чем они хороши или плохи16:41Novruzun ilk çərşənbəsi - Su çərşənbəsi günüdür16:05Казахстан превратился в важного торгового партнера ЕС в Центральной Азии17:50Айдар - особая традиция в Казахстане сохранять прядь волос на макушке у мальчиков14:06Англо-аргентинский территориальный спор вновь стал актуальным13:48İKİ TƏBRİZ ÜSYANI16:42Искусственно деформированный череп из некрополя Кухуроба22:02Ильхам Алиев: Тюркский мир - это наша семья21:50SEPAH MƏNTİQİ18:49İRAN DÜŞMƏNLƏRƏ “KİŞ(ŞAH)” DEYİB, “MAT” ETDİ16:31Турецкие ученые: Рост числа айсбергов в Южном океане - свидетельство изменения климата16:49ВРЕМЯ ЦВЕТЕНИЯ ЛЮБВИ16:37Почему Караван идет, ... или oбращение к российским ученым09:01Узбекистан создаёт новую национальную систему общественной безопасности09:00Узбекистан укрепляет основы политической стабильности, укрепляя межэтническое согласие и дружественную обстановку в Центральной Азии16:03Слово о Великом Устаде кумыкского народа15:04Праздник Саде в Иране: победа над силами тьмы, мороза и холода18:36Сагаалган (Цаган Сар) 2024: история и традиции буддийского праздника18:13Президент Монголии издал указ о продвижении музыкального инструмента морин хуур14:50Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 140 (I yazı): Rəsulzadə və İran inqilabı11:28İran’da Türk Kimliği10:22Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Mavi Vatan’daki önemi nedir18:49გულნარა ინანჯის ცხოვრება საზღვრების გარეშე08:52KİÇİK ÇİLLƏ –YALQUZAQ ayı başlayır18:33Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней (ЧастьIII)18:20Будет снят узбекско-азербайджанский фильм о Максуде Шейхзаде13:33LAZLAR KİMDİR?18:41В античном городе Дара в Турции найден канал возрастом 1500 лет13:37Фильм иранских режиссеров номинирован на премию «Золотой медведь» Берлинского кинофестиваля17:12Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней (Часть II)16:50Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней ( I часть)18:22Традиционные шоу в лесу баобабов в Сенегале предлагают туристам красочные фрагменты культуры страны18:42Первая пилотируемая космическая миссия - национальная гордость Турции15:38Страны Центральной Азии заявили о поддержке принципа «одного Китая»14:07Как талибы уничтожают память о самом известном полевом командире хазарейцев17:44RƏSULZADƏ – 140 “II Beynəlxalq Rəsulzadə Qiraətləri” 2.17:42RƏSULZADƏ – 140 “II Beynəlxalq Rəsulzadə Qiraətləri” 1.14:50Власти Казахстана исключили «Талибан» из списка запрещенных в стране организаций13:09Azər Cəfərov: Müasir İran cəmiyyəti iqtidarın bəhailərə qarşı talan və təzyiqlərinə qatılmır22:00İranda "Aşıqlar incəsənət ensiklopediyası"nın təqdimat mərasimi olacaq22:32В Украине ПЦУ впервые отмечает Рождество 25 декабря – а не 7 января11:29Gazze'deki savaşın Doğu Akdeniz'deki gaz sahalarının gelecekteki gelişimi üzerinde uzun vadeli sonuçları olabilir11:20Лефкоша отреагировала на шаги Южного Кипра по «Национальному морскому пространственному планированию»18:39İran milli kimliyində fars dili üçün yaranan təhlükə22:16Более 19,4 тысячи этнических казахов получили статус кандаса с начала года12:59TÜRKLERDE GÜNEŞE SAYGI: ÇİLE GECESİ19:31Разница империи и многонационального государства очень разительна с либеральным прочтением19:21Доходы Монголии от туризма впервые составили $1 млрд19:12Çılə id19:06“QARAQIŞ”, YƏNİ “BÖYÜK ÇİLLƏ” BAŞLAYIR20:28Pope Francis approves Catholic blessings for same-sex couples, but not for marriage20:04Papa Fransisk eyni cinsli izdivaclara İCAZƏ VERMƏYİB19:03Навруз как феномен мировой культуры. Часть II19:02Навруз как феномен мировой культуры. Часть I19:00Еврейская культура не всегда была ответом на нееврейскую культуру18:45Mossad's assassination threat and the reaction of Turkish intelligence16:30Vision of ‘Türkiye's century’: Türkiye as a system-building actor16:10В Москве прошла конференция: «Народы Молдовы в России - дружба на века».18:25Türkiye'nin ilk uzay yolcusu Gezeravcı'nın 9 Ocak'ta uzaya gönderilmesi planlanıyor16:10Sovet-İran danışıqlarının müvəffəqiyyətlə başa çatdırılması12:24В турецкой Конье чтят наследие великого поэта-мистика «Мевляны»12:19Никто из официальных лиц и спортивных чиновников России и Беларуси на Олимпиаду не будут приглашены16:15Узбекистан устремлен к «зеленой» экономике16:08Обеспечение конституционных прав граждан - основной вектор реализации социальной политики Узбекистана15:57Конституционные основы развития свободной рыночной экономики в Узбекистане15:46Усиление конституционных основ деятельности национальных институтов по правам человека в Узбекистане15:30Конституция Узбекистана в новой редакции — правовая основа устойчивого развития18:24Enhancing the Guarantees of Human Rights Protection in the New Constitution of Uzbekistan18:16Усиление гарантий защиты прав человека в новой Конституции Узбекистана11:13Uzbekistan is fortifying the foundations of political stability by strengthening interethnic harmony and friendship in Central Asia11:04Uzbekistan is creating a new national public security system21:40TÜRK BOYLARINDA KAMÇI21:50Президент Молдовы: Наш путь с Румынией общий – наше место вместе в ЕС21:41Klaipėdos I. Kanto viešosios bibliotekos direktorė Renata Rudienė: „Gimtasis Lazdijų kraštas visada užims dalelę širdies“13:44Xanlar Həmidin yeni şerləri "Ethnoglobus.az"-ın təqdimatında12:59Qarabağ xanlığı və ləzgilər11:21Антропологические материалы из Хошбулага (Азербайджанская Республика)18:08İnqilabçılar diyarı İran20:23Смерть и эволюция человека16:02Захватчики "Галактики": станут ли хуситы новой военной силой в Красном море17:00УРАРТСКАЯ «ДВОРЦОВАЯ КЕРАМИКА» НА ПОСЕЛЕНИИ ХУДУТЕПЕ (АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ РЕСПУБЛИКА)17:0640 yıllık varlık mücadelesi: KKTC dimdik ayakta11:46В Тегеране спорят о вариантах участия в войне против Израиля20:01İSLAM VƏ ƏRƏB DÜNYASININ HƏMAS- İSRAİL MÜHARİBƏSİNƏ MÜNASİBƏTİ14:38ИЗ ИСТОРИИ ИЗУЧЕНИЯ ТАЛЫШСКОГО ЯЗЫКА13:58Чи чIалан куьгьне къатар18:39Влияние Мирзы Фатали Ахундова на судьбу родного народа оказалось безмерным.18:28“EGYPTIAN STATUE”, REVEALED IN THE SOUTH-EASTERN REGION OF AZERBAIJAN, IN THE SYSTEM OF ANCIENT CULTURAL AND TRADE RELATIONS12:42Şöhrətpərəstlik bəladır20:14TALIŞ - MUĞAN BÖLGƏSİ ARXEOLOJİ TƏDQİQATLARDA11:10В Таджикистане официально и одновременно работают посольства двух афганских правительств10:56İsrail -Həmas qarşıdurması və fürsətcil İran14:34Институт Гэллапа признал Таджикистан самой безопасной страной в мире14:27Ташкентский саммит: новые перспективы для широкого сотрудничества стран ОЭС14:06Ethnic Russian Men Disappearing in Heartland and Being Replaced by Immigrants, Demographers Say13:58Ashgabat May Soon Follow Baku in Defining Ties with Turkey with the Formula ‘One Nation, Two States,’ Turkish and Russian Commentators Say15:43История жизни героя первой Карабахской войны издана в виде книги в Казахстане15:33Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi: 21. yüzyıl bir Türk yüzyılı olabilir mi?14:01Karabakh victory: Enhanced cooperation in region18:41Южно-Китайское море: новый зигзаг конфронтации?13:32В Стамбуле состоялся медиа-саммит информагентств тюркских государств14:51На острове Корфу хранятся артефакты культурного наследия Узбекистана12:29Azərbaycanca-haputca lüğət dərc olunub12:23Azərbaycanda "Talış dili" dərsliyi dərc olunub16:06Большая Евразия и Великий Туран: возможно ли взаимодействие?11:27В Китае открылся футуристичный Музей научной фантастики11:06Люди по всей Европе тысячелетиями ели «пищу маргиналов»20:32Древние карты Казахского государства показали на выставке17:22В Каратальском районе открыт новый историко-краеведческий музей17:02В Азербайджане продолжаются учения «Мустафа Кемаль Ататюрк - 2023»19:10Армия Израиля атаковала объекты «Хезболлы» на юге Ливана19:02«Хезболла» сообщила о новых атаках против Израиля18:56Türkiye’deki kazılarda yeni Hint-Avrupa dili keşfedildi19:46İRAN-AMERİKA MÜHARİBƏSİ19:24Истории казахстанских азербайджанцев19:16Как живут казахи в Азербайджане18:57Байден: Израиль не причастен к удару по больнице в Газе21:28KİMİN ƏRAZİSİ, KİMİN İQTİSADİYYATI DAHA BÖYÜKDÜR?12:49“Milli-mənəvi dəyərlərin və ictimai davranış qaydalarının təbliği” mövzusunda tədbir keçirilib12:15„Hamasi liidritel pole Gaza jaoks normaalset elu vaja, nemad elavad välismaal.“ Politoloog selgitab, kus on tänase konflikti juured11:26Why has the Gaza ground invasion been delayed since Friday?10:48Fələstin Dövlətinin Azərbaycan Respublikasındakı Səfiri Nassir Abdul Karim Abdul Rahimin bəyanatı10:40Statement by the Ambassador of the State of Palestine to Azerbaijan Nassir Abdul Karim Abdul Rahim18:02Жители Баку знакомятся с казахской культурой17:57Bakı sakinləri qazax mədəniyyəti ilə tanış olurlar17:51Баку тұрғындары қазақ мәдениетімен танысуда17:57Русский язык в школах стран ЕАЭС и Азербайджана17:50Израиль впервые с 2006 года применил РСЗО в Газе17:41Из каких стран ЕАЭС в Азербайджан чаще всего приезжают туристы18:37Азербайджанская полиция несет службу на пунктах, освобожденных российскими миротворцами в Карабахе18:211941-1946-cı illərdə Cənubi Azərbaycanda xalqın milli özünüdərk prosesinin yüksəlişi və Azərbaycan dilinin mövqeyi18:14Rza Azəri: Mühüm bir sənəd14:26Fələstin Xarici İşlər və Qürbətçilər Nazirliyinin Bəyanatı21:02Труби шофар!!!13:49ХАМАС объявил Израилю войну14:40На Ташкентском кинофестивале состоялся форум культурной организации ТЮРКСОЙ14:24İRANDA KAPİTALİST, YOXSA XALQ HÖKUMƏTİDİR?11:34“Milli-mənəvi dəyərlərin və ictimai davranş qaydalarının təbliği” mövzusunda tədbir keçirilib.13:30İSLAM İLƏ XRİSTİANLIQ ARASINDA SÜLHÜN ELÇİSİ - ASSİZİLİ FRANSİSK18:57По случаю праздника Середины осени и Дня образования КНР оффшорные беспошлинные продажи в провинции Хайнань составили 426 млн юаней14:21МИД Турции: Организация тюркских государств служит делу мира и стабильности14:08Şuşalı qəhrəman İsrafil İbrahimova həsr olunmuş "Yalnız irəli-4" sənədli filmi nümayiş olunub10:07В Азербайджане издана монография "Этнокультурные сообщества Шахдага: между прошлым и будущим"09:43" Şaxdağın etnomədəni cəmiyyətləri: keçmiş ilə gələcək arasında" adlı monoqrafiya dərc olunub.17:42Peşmerge Kerkük'e geri mi dönüyor?17:23Путь урегулированию на Кипре - принцип двух государств17:15Beynəlxalq radio Qarabağda fəaliyyətə başladı: xəbərlər həm də erməni dilində təqdim ediləcək18:53Президент Байден встречается с премьер-министром Нетаниягу и оказывает на него давление18:24В Анкаре стартовал Фестиваль мировых культур с участием посольств 55 стран20:59Азербайджанцы Молдовы выступают против минного терроризма Армении15:16Антитеррористическая операция Азербайджана в Карабахе15:10В Евлахе завершилась встреча представителей властей Азербайджана и армянских жителей Карабаха19:19Туранские пустыни включены в список Всемирного природного наследия ЮНЕСКО17:28İmadəddin Nəsimi haqqında İranda tədqiqatlar16:26A Human Rights Report on the Azerbaijani Turks in Iran: April-June 202316:14Минобороны Азербайджана: В Карабахе начаты локальные антитеррористические мероприятия17:09Веха турецко-японской дипломатии: фрегат «Эртугрул»20:20В Баку состоялось праздничное мероприятие, посвященное еврейскому Новому году19:50Türk-Japon diplomasisinin miladı: Ertuğrul Fırkateyni18:24Ильхам Алиев рассказал о новой сфере сотрудничества между Азербайджаном и странами Центральной Азии19:00В Кыргызстане пройдет Конгресс «История тюркских государств»17:25Путин отметил важность реализации масштабных проектов на Дальнем Востоке13:24Карстовые воронки в Турции: причины их возникновения19:31Президент Алиев принял министров тюркских государств17:53В столице Татарстана продолжается фестиваль мусульманского кино11:2331 Ağustos günü çekilen iki telgraf14:40На матрице истины:Родословная армян и урартийская концепция (Продолжение)14:33На матрице истины:Родословная армян и урартийская концепция
САМОЕ ЧИТАЕМОЕ
  1. «Новруз» и «Эргенекон» в понимании наших предков
  2. Alagöz kəndində XIII əsrə aid Yəhudi (Xəzər?) qəbiristanlığı.
  3. Русский праздник Навруз
  4. İranın əsl üzü
  5. Fransanın İrana qarşı tarixi düşmənçiliyi
  6. TATAR XALQININ BAHAR BAYRAMLARI
  7. Qonşun İran olsa
  8. Novruzun ilk çərşənbəsi - Su çərşənbəsi günüdür
  9. В Баку состоялся Фестиваль татарской кухни
  10. Экологи: Афганский канал Кош-Тепа ударит по водоснабжению всех стран в бассейне Амударьи
  11. Армения, созданая как антиосманский и антиперсидский проект для современной России полностью утратил свое значение
  12. Айдар - особая традиция в Казахстане сохранять прядь волос на макушке у мальчиков
  13. Мэрцишор – мартовское очарование. О празднике, его символе, исторических находках, легендах и традициях
  14. 28 февраля отмечается Всемирный день татарской кухни.
  15. «ТРАДИЦИОННЫЕ КАЛЕНДАРНЫЕ ОБРЯДЫ ТАТАРСКОГО НАРОДА»
  16. Казахстан превратился в важного торгового партнера ЕС в Центральной Азии
  17. Межэтнические брачные союзы: чем они хороши или плохи
  18. Гагаузия меж двух огней: почему автономия оказалась в центре конфликта с Кишиневом.
  19. ТЕОРИЯ КВАНТОВОГО СОЗНАНИЯ, ТРАНСЦЕНДЕНТНОСТЬ, КВАНТОВАЯ ПСИХОЛОГИЯ И КОРАНИЧЕСКИЕ АЯТЫ
  20. İRANIN SEÇİMSİZ SEÇKİLƏRİ
  21. İRAN ÖZ AMPLUASINDA
  22. С грустью вдыхая людей безразличие, Ангел страдает в собачьем обличии…
  23. «Пурым не свято, а троска не хвароба»: март 1924-го
  24. Цифровая зависимость ухудшает как физическое, так и психическое здоровье
  25. Казахстанский каллиграф, обучавшийся мастерству в Турции, представил свои работы в Астане
  26. Что стоит за решением США построить порт в Газе?
  27. LƏZGİ ÇÖRƏYİ - ХЬРАН ФУ
  28. Езиды отмечают праздник наступления нового года «Клоча Саре Сале»
  29. İRANDA XALQ HÖKUMƏTİNİN XALQI VƏ ONUN "DÜŞMƏNLƏRİ"- DAXİLİ İSTİKBARI
  30. Астрономы создали новую карту Вселенной с 1,3 млн сверхмассивных черных дыр
  31. В Иране произошло нападение на военный объект КСИР и полицейские участки
  32. Взгляды некоторых курдских писателей в отношении концепции Ницше о морали
  33. Что можно ожидать от конфронтации Израиля с Ираном?
  34. Иракские езиды отмечают Чаршама Сарсале (Çarşemа Serê Salê) «Праздник красной среды», в тяжелых лагерных условиях
  35. Китайская философия: влияние на современную культуру и общество
  36. «Неожиданный шаг»: почему Таджикистан и Турция отменили безвизовый режим?
ОПРОС

Где будете встречать Новый год?


 
«    Aprel 2024    »
B.e.Ç.a.ÇC.a.CŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930 
ГАЛЕРЕЯ