Демонстрационный сайт » ЭТНОПОЛИТИКА » Nə monarxiya, nə teokratiya, ancaq demokratiya

Nə monarxiya, nə teokratiya, ancaq demokratiya

image
People participate in a protest against Iranian President Ebrahim Raisi outside of the United Nations on September 21, 2022 in New York City. STEPHANIE KEITH/GETTY IMAGES

                       

 (İranda milli/xalq hökuməti qurmağa çağırış)

 

Son yüz ildə iki böyük inqilaba və şanlı qəhrəmanlıq tarixinə malik olmasına baxmayaraq, İran xalqı bu günə kimi özünün əzm və iradəsindən irəli gələn milli və xalq hakimiyyətinə malik olmaq imkanlarından məhrumdur. İranın  müxtəlif millət və xalqları siyasi baxımdan yenidən tarixi dönüş nöqtəsindədirlər. Ona görə də bu məsələyə diqqət yetirmək, araşdırmaq, real nəticələri təhlil etmək, düzgün şüarın seçilməsi üçün ideya vermək, ümumixalq hərəkatına dəstək olmaq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

İran xalqının  irticaçı molla rejiminə qarşı müxalif  qüvvələri və üsyançı qrupları Orta əsrlər rejimini  devirmək əzmində qətiyyət  nümayiş etdirir  və  hazırki hakimiyyətin  varlığı böyük suallar döğurmaqdadır.  Bu  həssas və yaleyüklü  tarixi dönəmdə keçmiş şah rejiminin mürtəce, fürsətçi, korrupsioner və daxili müstəmləkəçi   dairələri və qalıqları   da müxtəlif xəbər agentlikləri və fikir otaqlarının  xidmətlərindən istifadə edərək, daxildən və xaricdən dəstək alan bir ovuc satqın dəstələrlə birlikdə müxalifət cəbhəsində yer alıb Rza Pəhləvinin demokrat pərdəsi altında səsləndirdiyi şüarları təbliğ etməyə başlamışlar.

 Əslində bu,   İranın siyasi tarixində indiyə qədər bir neçə dəfə təkrarlanan və məzlum İran xalqını yüz ilə yaxındır ən qaranlıq diktaturaların zülmü altında saxlayan  mürtəce müstəmləkəçilik ssenarisidir.

Həmin ssenari ilə 1978-1979-cu illərdə İranda hakimiyyətə gətirilmiş molla rejiminin bugünkü ümumxalq etirazlarına münasibətdə sərgilədiyi rəsmi mövqeyə münasibətdə tanınmış şərqşünas alim Vidadi Mustafayev wordpress.com saytında 17.10.2022-ci il tarixində yerləşdirdiyi İranı ancaq düşmənləri idarə edirmiş başlıqlı yazısında çox maraqlı bir məqama toxunur. O yazır: “Demə, İranı hər yerdə, özü də rahat şəkildə, düşmənlər idarə edirmiş. Beləki, xalqın etiraz çıxışlarını dəstəkləyən incəsənət xadimləri, sən demə, düşmənlər tərəfindən satın alınıbmış, qızları və qadınları öz ən bəsit şəxsi azadlıqları uğrunda mübarizəyə dümənlər təhrik edibmiş, tələbələri, şagirdləri etiraz aksiyalarına düşmənlər çıxarırmış, hətta cəmiyyətin qaymağı sayılan "xavas" deyilən kəsim də düşmən tərəfindən idarə olunaraq, etirazları dəstəkləyirmişlər”.  Daha sonra yazı müəllifi molla rejiminin xalq hərəkatına qara yaxaraq sərgilədiyi belə bir mövqeyinə münasibət bildirərək, haqlı bir sualla fikrini tamamlayır: "Bəlkə, bitməyən inqilab rəhbəri, bu hökumət də düşmənə işləyirlər?" 

 Bugünkü molla rejiminə qarşı bu şübhələr nədən irəli gəlir? Deyirlər "başına gələn başmaqçı olar!" Öz xalqına xain və düşmən kəsilən bu molla rejimi də əslində yuxarıda qeyd edilən ssenari ilə hakimiyyətə gəlmişdir. "Xain də xoflu olar!" deyiblər. Zənnimizcə, bu məsələyə aydınlıq gətirməyin artıq vaxtıdır...   

1978-ci ildə amerikalı general Robert Hayzer Məhəmmədrza şahın xəbəri olmadan bir ay müddətində məşvərətçi heyətlə İranda olur. Şahın xanımı Fərəh öz xatirələrində yazır: “Amerikanın İranın daxili işlərinə qarışması o həddə çatmışdı ki, artıq bu işlər barəsində  bizə heç bir məlumat verilmirdi. Məsələn, general Robert Hayzer İrana gəlmiş və uzun müddət fəaliyyət göstərmişdi, amma bizim bundan heç xəbərimiz yox idi”. General Heyzerin İrandakı missiyası anti-şah inqilabının radikallaşmasının qarşısını almaq, ordunun Xomeyniyə təslim edilməsi, şahın getmə tarixini müəyyənləşdirmək və Xomeyninin gəlişi üçün hazırlıq işləri görməkdən ibarət idi.

Heyzerin hərəkətlərinə qarşı olan İran Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı Əmir Hüseyn Rəbii bu barədə belə demişdir: “Amerika şahın quyruğundan tutub ölü siçan kimi çölə atdı”. Bu onu göstərir ki, pəhləvilər ailəsinin İran idarəçiliyində heç bir səlahiyyəti yox idi.

Buna oxşar hadisə 1941-ci ilin şəhrivərindən (25 avqust tarixində sovet qoşunlarının İrana daxil olmasından) sonra da baş vermişdi. O zaman da ingilislər Rza şahın quyruğundan tutub siçan kimi İrandan bayıra atmışdılar. Tarixin yaddaşından heç vaxt silinməyəcək bu iki oxşar hadisənin içərisində çoxlu maraqlı məqamlar vardır. Belə ki, həm ata, həm də oğul əcnəbilər tərəfindən vəzifəyə təyin edilib, işdən çıxarılıb və hər ikisi İrandan kənarda dünyasını dəyişiblər. İndi də müstəmləkəçilər öz siyasi və iqtisadi maraqlarını qorumaq üçün yenidən eyni ailədən başqa birisini İranda hakimiyyətə gətirmək fikrinə düşüblər.

Qeyd etmək lazımdır ki, İran xalqının Pəhləvilərin hakimiyyəti dövründə çəkdiyi zülm və sitəm, ağrı və iztirablar onların yaddaşından heç vaxt silinməyəcəkdir, Pəhləvi xanədanının xalqa qarşı törətdiyi əməllər heç vaxt bağışlanılmayacaqdır. İrandakı keçmiş şah rejimi   dünyada öz xalqına qarşı  ən aqressiv və qorxunc diktatura hökumətlərindən biri olub. 

Artıq 43 il hakimiyyətdə olan molla hökumətinin cinayətləri pəhləvilərin cinayətkar üzünü bir qədər "ağartmış" oldu. Belə ki, molla hökumətinin İran xalqına qarşı törətdiyi bugünkü cinayətlər  əvvəlki şah rejiminin yarımçıq qalmış cinayətlərindən daha kəskin bir şəkildə həyata keçirilir və icra olunur. Əslində molla hökumətinin xalqa qarşı törətdiyi bu cinayətlər pəhləvilərin bu sahədə siyasətinin davamı kimi qiymətləndirilməlidir. İran xalqı və xüsusilə azadlıq mücahidləri, onların liderləri də yaxşı bilirlər ki, SAVAK-ın müasir tipli həbsxana və işgəncə sistemləri şah hökuməti zamanı yaradılmışdır. İslam Respublikası da özünün İran xalqına qarşı zülm və işgəncə sistemini SAVAK-ın eyni həbsxana və işgəncə sistemi üzərində qurmuş və bu sahədə siyasətini də həmin əsnada davam etdirməkdədir.

Müstəmləkiçəlirin və onların daxili nökərlərinin həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində İran xalqları bu günün özündə də qara günlər və acı həyat tərzi yaşamalarına davam etməkdədirlər. İranda baş verən bütün inqilablar və siyasi dəyişiklər zamanı əcnəbilər özlərinin siyasi və iqtisadi mənafeləri naminə öncədən alternativ planlar işləyib hazırlayırlar. Xalqın nümayəndələrini bütün maddi imkanlardan, xəbər kanallarından istifadə etmək imkanlarından uzaqlaşdırırlar. Hər dəfə də sui-qəsd və şantaj yolu ilə fürsətçi və aşağı statuslu məmurları satın alaraq inqilabçıları idarəçilikdən kənarda qoyub, bir ovuc köksüz satqın və muzdluları müəyyən "bəzək-düzəklə" hakimiyyət kürsüsünə oturdurlar. Beləliklə də İran xalqı üzərində bir marionet hökumət qururlar.  Bu ağrılı faciə İrandakı son 100 ildə baş vermiş siyasi dəyişikliklər zamanı dəfələrlə təkrarlanıb və  həmişə də azadlığın və istiqlalın bahası bir qrup inqilabçı, azadlıqsevər, milli və vətənpərvər ziyalılar tərəfindən ödənilmiş və indi də ödənilməkdədir. 

Maraqlıdır ki, marionet şah hələ ölkədən getməzdən əvvəl həbsdə olan bəzi siyasi partiya və cərəyan liderlərinin də daxil olduğu siyasi məhbusların azadlığa buraxılması barədə göstəriş verməkdə tərəddüd edirdi. Bu məsələ hakimiyyətə gələcək Xomeyninin molla rejiminin dayaqlarını gücləndirmək demək idi. Doğrudan da İslam rejimi İranda bərqərar olduqdan sonra onun üçün bu sahədə heç bir əsaslı maneə önə çıxmadı. İndi yenə də irtica və müstəmləkəçi qüvvələr tərəfindən eyni ssenarinin təkrarlanması üçün müəyyən vasitələrdən istifadə edilir. Beləki, molla rejiminin devrilmək ərəfəsində olduğu bir zamanda irtica və müstəmləkəçi qüvvələr bütün mümkün vasitələrlə milli və xalq hökumətinin formalaşmasının qarşısını almaq üçün  keçmiş korrupsioner hakimiyyətin qalıqları və tərəfdarlarını  hazırki hərəkatın aparacı qüvvəsi kimi təqdim  etməyə ciddi səy  göstərirlər. 

Amma görünən odur ki, bu dəfə İran xalqı  vahid  rəhbər mərkəzin ətrafında birləşib, mürtəcelərin və müstəmləkəçilərin məsələnin öz xeyirləri üçün planlaşdırdıqları həlli yolunu bağlayacaq. Bu da xalqın bütün sinif və təbəqələrinin  yeni demokratik inqilab və onun sonrakı inkişafında  iştirakı üçün zəmin yaradacaqdır. 

İran xalqı nə şah, nə də molla rejimini istəyir. İranda yaşayan hər bir xalq və millət  bu gün ölkənin ərazi bütövlüyünün qorunması şərti ilə milli və müstəqil suveren bir hakimiyyət sistemi istəyir. İran xalqının köklü maraqlarını təmsil edən siyasi, mədəni, intellektual mərkəzlər molla rejiminə qarşı olan bütün müxalif qüvvələri dəstəkləyir və onları azadlıq uğrunda  mübarizə səngərində bir yerdə görmək istəyir.

Səməd Bayramzadə

29 oktyabr 2022


ДРУГИЕ НОВОСТИ
ВСЕ НОВОСТИ
08:22“AĞILLI” ADAMLARIN AĞILSIZ İDDİALARI07:48Соглашение по морским зонам: вклад в суверенитет Турции и Ливии18:25İranda dünyəvi inqilab16:12Ташкент готовится к ярмарке «Туризм на Шелковом пути»15:20Ильхам Алиев: Баку отвечал и продолжит отвечать на любые антиазербайджанские шаги11:44В Турции началась сборка прототипа отечественного военного самолета12:40Türk Dövlətləri Təşkilatının tarixi-ənənəvi kökləri varmı... (2-ci yazı)12:07یادداشت ولایتی درباره مسائل اخیر بین ایران و جمهوری آذربایجان: من هم یک آذری هستم11:57В Баку состоялся праздник в честь святого архистратига Божия Михаила и всех небесных сил бесплотных - престольный день13:03Türk Dövlətləri Təşkilatının tarixi-ənənəvi kökləri varmı... (I yazı)12:21FİRUDİN İBRAHİMİ MÜASİR TƏDQİQATLAR KONTEKSTİNDƏ12:01Xamenei nə türkdür,nə də farsdır17:18США вернулись к покорению Луны16:52Iran hakimiyyəti bəhailəri casus elan edib16:37Возможен ли мир в Украине?13:01Почему Иран против Зенгезурского коридора16:54Если у деспота есть его гнёт, то у угнетаемого есть Бог16:40İranda türklərə qarşı ayrı-seçkilik17:52“İran xərab şod...”22:47KÖLƏ SƏDAQƏTİ18:25ارتباط با یک ایرانی مثل یک بازی شطرنج است18:18Мнение других – что это означает?18:10“Məhkum qadınlara dəstək tədbirləri” layihəsi çərçivəsində tədbir keçirilib.14:43Tehran hakimiyyəti Azərbaycanla münasibətlərini fars-türk deyil, türk-türk müstəvisində formalaşdırır14:28“Dəyərlərimizi Unutmayaq” adlı sənədli filmin təqdimatı keçirilib14:25“Günahsız qan” sənədli filminin ilkin təqdimatı baş tutub.19:428 noyabr 2022-ci il tarixində İrandakı etirazlarla bağlı məlumat18:35Президент Ирана предупредил об угрозе «гибридной войны» против страны18:23İRAN SAYTI CƏNUBİ AZƏRBAYCAN SİYASİ TƏŞKİLATLARI HAQQINDA16:29Şuşa Azərbaycan xalqının milli təfəkkürünü, mədəniyyətini, tarixini özündə təcəssüm edən məkanlardan biridir16:18Bu gün Katolik Kilsəsi Romada Lateran Bazilikasının (kilsəsinin) təqdis edilməsi gününü qeyd edir.15:04Елена Косолапова: Зачем уезжать из Баку, где тебя любят и ценят16:12Террористы РКК контролируют 80% наркотрафика в Европе14:48Nə monarxiya, nə teokratiya, ancaq demokratiya16:11Radif Mustafayev: ученый и воин карабахской войны15:54«Культурной столицей тюркского мира» станет туркменский город Анев15:45Как агенты влияния Запада руководят российскими университетами17:34Açıq və gizli niyyətli İran17:28İran ruhanisi ölkədə siyasətin dəyişməsi ilə bağlı referendum keçirilməsini tələb edib11:41Шушинская декларация является вершиной отношений между Азербайджаном и Турцией19:10Iranda dünyəvilik inqilabı11:28В Анкаре пройдет конференция "Победа в Карабахе: Обретшая свободу историческая Родина"11:14İranın xarici siyasətindəki "din"14:54Начались учения воинских частей Сил специального назначения на южных границах Азербайджана– ВИДЕО14:49İran xüsusi xidmət orqanının nəzarəti altında yaradılmış qanunsuz silahlı birləşmə ifşa edilmişdir14:29XTQ-nin Azərbaycanın cənub sərhədində təlimi başlayıb( Video)20:11Беспилотная зона: Турция построит на Украине завод по производству дронов17:27Культурная депрессия14:08Южный Кавказ как новое поле борьбы Запада и России12:54ÖMƏR FAİQ NEMANZADƏ – 15009:01NASA опубликовало «улыбку» Солнца13:28“TÜRK DÜNYASI- 2040 VİZİONU”. Məqsədlər, gözləntilər, reallıqlar...01:43LƏZGİ QIZI - ЛЕЗГИ РУШ20:46Вступление Швеции и Финляндии в НАТО и роль Турции20:35Президент Эрдоган принял министра обороны Израиля Бени Ганца20:01Учащиеся бакинской средней школы №175 посетили католический приход святого Иоанна Павла II.16:26Блицвизит Ильхама Алиева в Грузию может оказаться историческим16:14ANA DİLİ,YOXSA HƏMŞƏRİ VƏZİR20:25Амбициозный прагматик Риши Сунак возвращается, чтобы возглавить тори19:58SEPAH-ın azərbaycanlılara hədə və məsləhətləri haqda bir neçə söz19:41İranın daxili "düşmənləri" kimdir?16:55ПРОВЕДЕНИЕ ЦЕНТРАЛЬНО-АЗИАТСКИХ ИГР БУДЕТ ВОЗОБНОВЛЕНО16:34İrandakı narazılıqlara Azərbaycanı səbəbkar kimi görən Rusiya ekspertləri14:05Единый тюркский алфавит и политическая субъектность13:54Тюркские государства обсуждают в турецкой Бурсе создание единого алфавита10:43Главы Азербайджана и Турции открыли новый международный аэропорт в Зангилане23:11Şərqşünas-alim Əkrəm Rəhimlinin 90 illiyi qeyd edilib22:39Аэропорт в Зангилане, который откроют Эрдоган и Алиев, построен за 1,5 года13:20Iranın Azərbaycandakı səfirliyinin bəyanattı16:35İranın ümumdövlət siyasəti bütün istiqamətlərdə fiaskoya uğrayıb...20:35Lənkəran şəhərində Fövqələqdəs Məryəm Ananın Örpəyi şərəfinə kilsə bayramı qeyd edilib20:26В Ленкорани, отметили храмовый праздник в честь Покрова Пресвятой Богородицы.16:13"Я вижу мертвецов". Почему многие из нас верят в призраков15:10Россия поддержит инициативу Казахстана по продвижению русского языка в СНГ19:36Белоруссия и Молдавия — новый фронт в украинском конфликте?19:20Глобальная архитектура безопасности должна формироваться заново21:47FARSLAR MİLLƏT,İRANIN DİGƏR XALQLARI QÖVMDÜRLƏR\ETNİKLƏRDİRLƏR15:48ƏMİRƏLİ TİHİRCALVİ (Ləzgi şairlərinin Azərbaycan dilində yaradıcılığı)18:41Протесты в Молдове обостряются18:33Израиль и Ливан поделили морские газовые месторождения
САМОЕ ЧИТАЕМОЕ
  1. ارتباط با یک ایرانی مثل یک بازی شطرنج است
  2. В Баку состоялся праздник в честь святого архистратига Божия Михаила и всех небесных сил бесплотных - престольный день
  3. İRAN SAYTI CƏNUBİ AZƏRBAYCAN SİYASİ TƏŞKİLATLARI HAQQINDA
  4. Возможен ли мир в Украине?
  5. Елена Косолапова: Зачем уезжать из Баку, где тебя любят и ценят
  6. “Məhkum qadınlara dəstək tədbirləri” layihəsi çərçivəsində tədbir keçirilib.
  7. Президент Ирана предупредил об угрозе «гибридной войны» против страны
  8. Мнение других – что это означает?
  9. KÖLƏ SƏDAQƏTİ
  10. Tehran hakimiyyəti Azərbaycanla münasibətlərini fars-türk deyil, türk-türk müstəvisində formalaşdırır
  11. Bu gün Katolik Kilsəsi Romada Lateran Bazilikasının (kilsəsinin) təqdis edilməsi gününü qeyd edir.
  12. “AĞILLI” ADAMLARIN AĞILSIZ İDDİALARI
  13. Если у деспота есть его гнёт, то у угнетаемого есть Бог
  14. Şuşa Azərbaycan xalqının milli təfəkkürünü, mədəniyyətini, tarixini özündə təcəssüm edən məkanlardan biridir
  15. 8 noyabr 2022-ci il tarixində İrandakı etirazlarla bağlı məlumat
  16. “İran xərab şod...”
  17. Türk Dövlətləri Təşkilatının tarixi-ənənəvi kökləri varmı... (I yazı)
  18. İranda dünyəvi inqilab
  19. “Dəyərlərimizi Unutmayaq” adlı sənədli filmin təqdimatı keçirilib
  20. Почему Иран против Зенгезурского коридора
  21. Türk Dövlətləri Təşkilatının tarixi-ənənəvi kökləri varmı... (2-ci yazı)
  22. Iran hakimiyyəti bəhailəri casus elan edib
  23. “Günahsız qan” sənədli filminin ilkin təqdimatı baş tutub.
  24. İranda türklərə qarşı ayrı-seçkilik
  25. В Турции началась сборка прототипа отечественного военного самолета
  26. یادداشت ولایتی درباره مسائل اخیر بین ایران و جمهوری آذربایجان: من هم یک آذری هستم
  27. США вернулись к покорению Луны
  28. Xamenei nə türkdür,nə də farsdır
  29. FİRUDİN İBRAHİMİ MÜASİR TƏDQİQATLAR KONTEKSTİNDƏ
  30. Ильхам Алиев: Баку отвечал и продолжит отвечать на любые антиазербайджанские шаги
  31. Ташкент готовится к ярмарке «Туризм на Шелковом пути»
  32. Соглашение по морским зонам: вклад в суверенитет Турции и Ливии
ОПРОС

Где будете встречать Новый год?


 
«    Декабрь 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
ГАЛЕРЕЯ