Tahirə Məmmədova – Şuşalının Şuşasız və Şuşalı ömrü

image

Belə deyirlər ki, çox vaxt yazıçı mövzunu yox, mövzu yazıçını tapır. Məni tapan mövzunun da qəribə taleyi var…

Bəri başdan deyim ki, qədim tarixə, zəngin mədəniyyətə malik olan Şuşa şəhərinin yaranmasından, bu qədim diyarın türksoylara məxsusluğundan, memarlıq və incəsənət abidələrindən, Zaqafqaziyada təhsil mərkəzi və ziyalılar şəhəri kimi tanınmasından, dünyaya bəxş etdiyi görkəmli şəxsiyyətlərindən, burdakı yüksək milli-mənəvi dəyərlərdən, ədəbi birliklərdən, şəhərin dəfələrlə yadellilərin – ermənilərin işğallarına məruz qalmasından, habelə, 44 günlük Vətən müharibəsində torpaqlarımızı işğaldan azad edən Azərbaycan əsgərinin hərb tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış şanlı qələbələrindən xeyli yazılar yazmışam. Əslində bunları özümə mənəvi borc bilmişəm.

Bu yazımda da ənənəmə sadiq qalaraq bir vətənpərvər şuşalı xanımı Sizlərə tanıdacağam. Səmimi deyim ki, bu insan sözün əsl mənasında özünü odda yandıran pərvanədir, könül dostudur, gözəl anadır, savadlı müəllimdir, şairdir, bacarıqlı təşkilatçıdır. Bir sözlə, xəyal pərisim kimi, dünyanı gəzib dolaşmaqdan yorulmayan ziyalı xanımdır. Onun Vətəninə, xalqına sonsuz məhəbbəti, milli kökümüzə bağlılığı, sadəliyi, təvazökarlığı, gördüyü xeyirxah işlər məni əlimə qələm almağa sövq etdi…

Mən bu xanımı Şuşada orta məktəb illərindən tanıyırdım. Lakin aradan keçən uzunn illərdə onunla bir dəfə də olsun rastlaşmamışdım. 2015-ci ildə Bakıda “Azərbaycan-İraq Mədəni Əlaqələr” İctimai Birliyi (QHT) tərəfindən keçirlən bir kitab təqimatında görüşmək bizə nəsib oldu.

Orta məktəbdə əla qiymətlərlə oxuyan, məktəbin ictimai işlərində yaxından iştirak edən, gözəl natiqlik və təşkilatçılıq qabiliyyətinə malik olan bu xanımın adını çəkdiyimiz İctimai Birliyin sədri olduğunu da burda bildim.

Müzakirəsinə yığışdığımız kitabın təqdimatının təşkilatçısı da, aparıcısı da həmin xanım idi. Onun gəncliyi, gözəlliyi, çıxışları, bir az da çılğınlığı xəyalımı orta məktəb illərimizə qaytardı…

Uzun illərdən sonra gördüyüm, hətta adını unutduğum bu xanım nəzərlərini mənə tərəf yönəldərək: “Siz şuşalı Əyyub müəllimsiniz, eləmi?”

Şuşalıma hörmət əlaməti olaraq ayağa qalxıb: “Bəli, elədir ki, var, – dedim”…

Çıxış üçün doğmalara xas olan hörmət və ehtiramla mənə söz verdi. Təşəkkür edib, təqdimatına yığışdığımız “Qarabağın toponimləri” (m: Aydın Qarabağlı) adlı kitabla bağlı fikirlərimi bildirdim. Tədbir qurtardıqdan sonra mənə yaxınlışıb hörmətlə hal-əhval tutması, göstərdiyi səmimiyət bu xanımı mənim gözümdə ikiqat ucaltdı. Mənə elə gəldi ki, adını unutduğumu hiss etmişdi. Zarafatyana bir tərzdə: “Gəlin yenidən tanış olaq, Tahirə Şuşalı”, – deyib, əlini mənə uzatdı.

Nəzakətli davranışı, özünü doğma bir insan kimi aparması, qazandığı hörmət, götürdüyü ədəbi təxəllüsü məndə qürur hissi yaratdı.

Qarşımıza qoyulmuş çayı unudub Şuşanın bəxtəvər günlərindən, məktəb illərimizdən, sahib olduğumuz sənət və peşəmizdən, həyatda qazandığımız uğurlardan, əsasən də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən uzun illər işğal altında saxlanılmış şəhər və kəndlərimizin tezliklə düşmən tapdağından azad olunacağına, doğma yurdlarımıza qayıdacağımıza güclü inamımızdan söhbət açdıq.

Söhbət əsnasında məlum oldu ki, Tahirə Şuşalı gözəl şeirlərin, məqalələrin, layihələrin, o cümlədən şəhid və qazilərlə bağlı bir neçə sənədli filmin müəllifidir.       

Onun gördüyü təqdirəlayiq işlər, həyatda qazandığı uğurlar məndə xoş təəssürat yaratdı.

Haqqında bir neçə cümlə yazmaq istədiyimi bildirdim. Müsahibə almaq üçün onun iş yerində görüşdük.

Səmimi deyim ki, Tahirə xanımın ömrünün mənalı illərini özündə əks etdirən iş otağı zəngin bir muzeyi xatırladır.

Onun Vətəninə və xalqına sonsuz sevgisini, milli ruhunu, həyata keçirdiyi layihələrini, yaradıcılığını, konfranslardakı çıxışlarını özündə əks etdirən maraqlı yazılar, sənədlər, qəzetlər, kitablar, jurnallar, Fəxri fərmanlar, medallar, diplomlar, dünyanın tanınmış insanları ilə çəkilmiş foto şəkillər, video kasetlər cild-cild kitablara sığmaz.

Sevindirici haldır ki, bunlar Azərbaycanın ziyalı xanımının zəhmətinə verilən qiymətdir. Uzun illər “Azərbaycan-İraq Mədəni Əlaqələr” İctimai Birliyinin sədri vəzifəsini şərəflə yerinə yetirən Tahirə Şuşalının Vətənimizin bir parçası olan Qarabağa və doğulduğu Şuşanın füsnkar gözəlliklərinə hərsr etdiyi “Ay müqəddəs Qarabağım” adlı şeirindən götürdüyüm:

Gözəllik var bu şəhərdə,

Adam ölməz belə yerdə.

Suyu dərman m

in bir dərdə…

Turş suyun, İsa bulağın,

Ay müqəddəs Qarabağım!

– misralar yazacağım yazıya gülab ətri çilədi…

Qısa arayış:

Məmmədova Tahirə Məhi qızı 1947-ci ildə Şuşa şəhərində doğulub. 1955-1965-ci illərdə Nəcəf bəy Vəzirov adına Şuşa şəhər 2 nömrəli orta məktəbdə oxuyub və məktəbi əla qiymətlərlə bitirib. Həmin il Mirzə Fətəli Axundov adına Rus dili və Ədəbiyyat İnstitutuna qəbul olub və institutu əla qiymətlərlə bitirib.

1972-ci ildə keçmiş V.İ.Lenin adına Pedaqoji İnstitutun pedaqogika kafedrasına laborant və müəllim təyin olunub. 1975-ci ildə ailə vəziyyəti ilə əlaqədar Beyləqan rayonuna, bir müddətdən sonra Sabirabad rayonuna köçmələri ilə əlaqədar həmin rayonlarda ixtisası üzrə müəllim işləyib.

1981-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Bakı şəhərinə köçüb və Respublika Tikinti Komitəsinin Texniki Peşə Məktəbləri üzrə Həmkarlar Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. Dissertasiya işi ilə əlaqədar ali təhsil aldığı M.F.Axundov adına Pedaqoji İnstitutun “Rus dili və Ədəbiyyatı” kafedrasında “Baş müəllim” işləyib.

Ailəlidir: 2 qızı, 3 nəvəsi var. Qızları və nəvəsinin biri həkim işləyirlər.

Onunla görüşümüzdə marağıma səbəb olan ilk sualım bu oldu: Hörmətli Tahirə xanım, “Azərbaycan-İraq Mədəni Əlaqələr” İctimai Birliyini təsis etmək ideyası Sizdə hansı zərurətdən yaranmışdır?

Cavab: 1994-cü ildə Vahid Azərbaycan Partiyasının 1-ci müavini və “Vahid Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru kimi İraq dövlətində keçirilmiş Embaqroya aid konfransda iştirak etmişəm. Vətənə qayıtdıqdan sonra məndə “Azərbaycan-İraq Mədəni Əlaqələr Birliyi təsis etmək, Azərbaycan və İraq xalqlarının milli-mənəvi dəyərlərin, sənət əsərlərin, folklorun, incəsənət nümunələrin, tarixi şəxsiyyətlərin musiqisin, o cümlədən Ermənistanın 1988-1993-cü illərdə Azərbaycan ərazilərinə hərbi təcavüz etdiyini, azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdikləri soyqırımları İraqda və dünyanın bir çox ölkələrində tanıtmaq, azərbaycanlılarla dünya xalqları arasında dostluq ünsiyyəti yaratmaq zərurətindən yaranmışdır.

Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin 20 aprel 2007-ci ildə rəsmi olaraq qeydiyyatından keçmişik və fəaliyyətə başlamışıq.

Artıq 15 ildir Tahirə Məmmədova adını çəkdiyimiz İctimai Birliyin sədri olaraq daşıdığı vəzifəni şərəflə yerinə yetirir. Həyata keçirdiyi uğurlu layihələr onun bacarıqlı təşkilatçı olduğunun əyani sübutudur.

Tahirə xanım Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nəzdində olan iki böyük qurumun:

1 – “Dünya Sülh Federasiyası” (“Dünya Sülh Səfiri”)

2 –  WANQO-nun da üzvüdür.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Dəyərlərimizi tanıdaq, həqiqətlərimizi çatdıraq!” layihəsi çərçivəsində keçirilmiş rəngarəng sərgilər iki qardaş xalq arasında əməkdaşlığı və mədəni əlaqələri gücləndirmişdir.

…2016-2018-ci illərdə “Vətəndaş cəmiyyəti” jurnalında Tahirə Şuşalının layihələri əsasında həyata keçirilmiş işlərlə bağlı mətbuatda maraqlı yazılar verilmişdir. Onun 2022-ci ildə nəşr olunmuş “Qarabağ dünən və bu gün” adlı kitabında (Azərbaycan, ingilis və rus dillərində) 1988-1993-cü illərdə Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü, 1 milyondan artıq azərbaycanlıların doğma yurdlarından zorla qovularaq qaçqın və məcburi köçkün düşənləri, 20 faiz ərazilərimizin işğalı, Xocalı soyqırımı və s. hərtərəfli təhlil olunmuşdur.

Tahirə Məmmədovanın “Güllələnmiş, qətlə yetirilmiş Qarabağ mədəniyyəti” və “Yalnız irəli” adlı layihələri, həmçinin 44 günlük Vətən müharibəsində şəhid olmuş şuşalı Allahverdiyev Allahverdi Əli oğlu və Həsənov Nurlan Nadir oğlu haqqında hazırladığı sənədli filmlər əsl vətənpərvərlik nümunəsidir.

Elə bilirəm ki, bu kiçik yazı ilə mənalı və şərəfli ömür yolu keçmiş vətənpərvər, cəfakeş bir şuşalımızı Sizlərə tanıda bildik.

Əyyub Şırlanlı

şair-publisist, AYB-nin üzvü, əməkdar müəllim

“Məclisi-Üns” – “Söz gülüstanı” ədəbi birliyinin rəhbəri

Vətənə və xalqa həsr olunmuş ziyalı ömrü: Tahirə Məmmədova – Şuşalı – Yenimedia.net – Sosial-Analitik Portal

ДРУГИЕ НОВОСТИ
ВСЕ НОВОСТИ
23:03Mossad casuslarına MİT operasyonu: 15 kiralık casus...22:51Мосад обезвредил в Турции три иранские террористические группировки22:15Hamas and Hizballah fear potential Turkish crackdown on terror20:40В Кыргызстане прошло XI пленарное заседание ТюркПА20:25Ramiz Qusarçaylı: Qusarım22:34Azərbaycanda hökumət dini düzgün əsaslar üzərində cəmiyyətdə yenidən bərqərar olmasını istəyir.20:50Угроза РКК в отчетах разведслужб Германии14:48Бухара: жемчужина исламской архитектуры18:03Шедевр османской архитектуры: мечеть Селимийе в Эдирне16:33Кто владеет Луной (и её полезными ископаемыми), … тот владеет миром?16:17TƏBRİZİN BAŞ MOLLASI NƏ İSTƏYİR14:58BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Vladanka Andreeva Nifrət nitqinə qarşı beynəlxalq mübarizə günü münasibətilə müraciəti10:34Россия продолжает сокращать поставки газа в Европу10:30Террористы РКК прорыли тоннель на границе между Ираком и Сирией22:03В Стамбуле задержаны сотрудники спецслужб Ирана, готовившие атаки на туристов из Израиля21:56"Qərb diplomatları iranlı kürd qrupların təmsilçiləri ilə ölkənin gələcəyi haqda müzakirələr aparıb.13:50Неожиданная отставка депутатов-садристов грозит повергнуть страну в хаос20:18Azərbaycanın daş yaddaşı18:33Ливан и Израиль: новый виток напряженности на фоне разногласий по морским границам18:12В Монголии отмечают новый государственный праздник - Весак18:04Plastik yeyən superqurdlar təkrar emalda dönüş yarada bilərmi?22:23Таинственные смерти в Иране: офицер КСИР и ученый погибли при странных обстоятельствах22:1510 июня в Стамбуле стартовал V Фестиваль культуры этноспорта22:06Warning to Israelis to leave Turkey reiterated. Iranian hit-gangs still at large10:55OXU-DA KOMANDA-NƏZARƏT MƏNTƏQƏSININ VURULMASINA DAIR10:48Quran ayələrində yəhudi düşmənçiliyi deyə bir məsələ bəzi hallarda ictimai fikrə təqdim olunan sayaq qəbul edilmir.12:15Из-за чего исламский мир рассорился с Индией13:52NƏRİMAN QASIMOĞLU:İNSAN YERDƏMİ YARADILMIŞDIR? MƏNCƏ, YOX!17:57Чингиз Айтматов: Золотое наследие Тюркского мира17:49Гран-при Азербайджана "Формула-1"17:42V Фестиваль культуры этноспорта в Стамбуле14:10Дастан о пахлаве (Часть I)19:06Отмывание денег: трансграничный сценарий памирского вопроса18:53Дворец "Долмабахче": символ реформ в Османской империи18:39Страны, охваченные "Арабской весной": 11 лет нестабильности18:22Sevil Kərimova: Sənət zehnimin, ruhumun, həyatımın bir hissəsidir.18:12Eltən Törəçi: Köçəri bir kimlikdir, köçərinin bir davranış biçimi, törəsi və oyunu var.15:20День турецкого завтрака состоялся в Варшаве15:11Чего добился Азербайджан в туристической сфере19:56Турция не так просто мешает расширению НАТО — Project Syndicate17:35Стамбул примет V Фестиваль культуры этноспорта00:11Frustrated West beginning to turn up heat on Iran – Israeli official21:25Israelis visiting Turkey face real threats of Iranian revenge21:04Эрдоган ставит НАТО на колени20:57İran:ŞEYTANLARIN İŞİDİR20:41Rusiya-ukrayna müharibəsi20:30Наследный принц Ирана Реза Пехлеви обратился к народу из Вашингтона09:19Турецкий учебно-боевой самолет Hürjet09:00Бухара объявлена «Молодежной столицей тюркского мира»22:33Серия странных смертей в Иране: погибли двое ученых из военных проектов19:16Азербайджанская песня прозвучала на грузинском детском музыкальном конкурсе ВИДЕО18:56İranla Azərbaycan arasında uçuşların sayı və turizm axını artırılacaq14:21"Иное" сознание степного человека определяет пространство и время14:14НАРОДНАЯ ДИПЛОМАТИЯ КАК ФАКТОР МЕЖДУНАРОДНЫХ ОТНОШЕНИЙ: ИСТОРИЧЕСКИЙ ОПЫТ КАЗАХСТАНА23:03Küftə haqqında dastan.22:38Новая политическая антропология: возвращение теории Поршнева–Диденко18:32В Турции продолжается подготовка к IV Всемирным играм кочевников18:12Кризис зерна в Черноморском регионе и его влияние на мир10:23Sən gündəmə başqalarının etmədiyini gətirmək istəyirsənsə, risk etməlisən...-Gülnara İnanc13:44DÜNYANIN ƏN İTİ RƏQSİ13:40На западе Турции проходит фестиваль моды Modafest12:43Iράν-Τουρκία, μια «φιλία» που θα αντέξει στον χρόνο;12:35САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ V12:25САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ IV12:17Əhəd Qəzayi: İran xalqı və dövləti Azərbaycana hörmət və ehtiramla yanaşır12:08Möhsün Pakayin: İran-Azərbaycan münasibətləri səmimi olaraq qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıqdan ibarətdir20:43США стремятся снизить влияние России в Африке11:12ТАЛЫШСКИЕ ПОСЛОВИЦЫ И ИХ АНАЛОГИ В УСТНОМ НАРОДНОМ ТВОРЧЕСТВЕ ДРУГИХ МАЛОЧИСЛЕННЫХ НАРОДОВ, ПРОЖИВАЮЩИХ НА ТЕРРИТОРИИ АЗЕРБАЙДЖАНА09:27САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ ХХ1 ВЕКА( К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА.) Часть III09:07"KİBRİT QUTUSU"21:13"Неделя турецкой кухни" в мире20:45Азербайджанский Шамахы избран «Туристической столицей тюркского мира»20:22Фестиваль TEKNOFEST вызвал большой интерес у жителей и гостей Баку19:26"İlahiyyatçılar üçün ərəbcə-azərbaycanca lüğət" işıq üzü görüb19:19ALLAH ALİ ŞƏXS VEDA ƏDƏBİYYATINDA AŞAĞIDAKI KİMİ TƏSVİR EDİLİR...!18:32Vətəndaş cəmiyyətləri də “Konflikt və post-konflikt ölkələrin media şəbəkəsi”nə qoşulur22:03Media tərəfsiz, qərəzsiz və obyektiv ola bilərmi? - Təcrübəli jurnalistlərin baxışı21:33Башня Бурана - историческая достопримечательность севера Кыргызстана21:22Об отношении Турции к политике расширения НАТО11:06Azərbaycan-İraq Mədəni Əlaqələr İB-nin “Yalnız İrəli” filminin İctimai baxışı və Təqdimat Mərasimi
САМОЕ ЧИТАЕМОЕ
  1. ТАЛЫШСКИЕ ПОСЛОВИЦЫ И ИХ АНАЛОГИ В УСТНОМ НАРОДНОМ ТВОРЧЕСТВЕ ДРУГИХ МАЛОЧИСЛЕННЫХ НАРОДОВ, ПРОЖИВАЮЩИХ НА ТЕРРИТОРИИ АЗЕРБАЙДЖАНА
  2. Sən gündəmə başqalarının etmədiyini gətirmək istəyirsənsə, risk etməlisən...-Gülnara İnanc
  3. "Иное" сознание степного человека определяет пространство и время
  4. САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ V
  5. Азербайджанский Шамахы избран «Туристической столицей тюркского мира»
  6. САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ ХХ1 ВЕКА( К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА.) Часть III
  7. Iράν-Τουρκία, μια «φιλία» που θα αντέξει στον χρόνο;
  8. САМОЕ КРУПНОЕ ВЫСТУПЛЕНИЕ ЮЖНОАЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ В НАЧАЛЕ XXI ВЕКА (К МАЙСКИМ СОБЫТИЯМ 2006 ГОДА) ЧАСТЬ IV
  9. Küftə haqqında dastan.
  10. Дастан о пахлаве (Часть I)
  11. На западе Турции проходит фестиваль моды Modafest
  12. DÜNYANIN ƏN İTİ RƏQSİ
  13. Новая политическая антропология: возвращение теории Поршнева–Диденко
  14. "KİBRİT QUTUSU"
  15. "Qərb diplomatları iranlı kürd qrupların təmsilçiləri ilə ölkənin gələcəyi haqda müzakirələr aparıb.
  16. Азербайджанская песня прозвучала на грузинском детском музыкальном конкурсе ВИДЕО
  17. В Турции продолжается подготовка к IV Всемирным играм кочевников
  18. НАРОДНАЯ ДИПЛОМАТИЯ КАК ФАКТОР МЕЖДУНАРОДНЫХ ОТНОШЕНИЙ: ИСТОРИЧЕСКИЙ ОПЫТ КАЗАХСТАНА
  19. İranla Azərbaycan arasında uçuşların sayı və turizm axını artırılacaq
  20. Кризис зерна в Черноморском регионе и его влияние на мир
  21. NƏRİMAN QASIMOĞLU:İNSAN YERDƏMİ YARADILMIŞDIR? MƏNCƏ, YOX!
  22. США стремятся снизить влияние России в Африке
  23. Möhsün Pakayin: İran-Azərbaycan münasibətləri səmimi olaraq qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıqdan ibarətdir
  24. Стамбул примет V Фестиваль культуры этноспорта
  25. Azərbaycanın daş yaddaşı
  26. Турецкий учебно-боевой самолет Hürjet
  27. День турецкого завтрака состоялся в Варшаве
  28. Sevil Kərimova: Sənət zehnimin, ruhumun, həyatımın bir hissəsidir.
  29. Бухара объявлена «Молодежной столицей тюркского мира»
  30. Наследный принц Ирана Реза Пехлеви обратился к народу из Вашингтона
  31. В Стамбуле задержаны сотрудники спецслужб Ирана, готовившие атаки на туристов из Израиля
  32. "Неделя турецкой кухни" в мире
  33. Чего добился Азербайджан в туристической сфере
  34. Страны, охваченные "Арабской весной": 11 лет нестабильности
  35. Турция не так просто мешает расширению НАТО — Project Syndicate
  36. Отмывание денег: трансграничный сценарий памирского вопроса
  37. Неожиданная отставка депутатов-садристов грозит повергнуть страну в хаос
  38. İran:ŞEYTANLARIN İŞİDİR
  39. Ливан и Израиль: новый виток напряженности на фоне разногласий по морским границам
  40. Эрдоган ставит НАТО на колени
ОПРОС

Где будете встречать Новый год?


 
«    Июнь 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
ГАЛЕРЕЯ