Ethnoglobus » ЭТНОПОЛИТИКА » Eltən Törəçi: Köçəri bir kimlikdir, köçərinin bir davranış biçimi, törəsi və oyunu var.

Eltən Törəçi: Köçəri bir kimlikdir, köçərinin bir davranış biçimi, törəsi və oyunu var.

image

İyulun 29-31-də Azərbaycanda - Gəncədən 22 kilometr məsafədə, Hacıkənd qəsəbəsinə yaxın ərazidə yerləşən əsrarəngiz Xan yaylağında II Milli Yaylaq Festivalı keçiriləcək. İlki 2019-cu ildən keçirilən Festival yerli və xarici ictimaiyyət tərəfindən böyük marağa səbəb olmuşdu. Əlbəttə, yaylaq, çöl, təbiət, doğal yaşam deyəndə ilk yada düşənlərdən biri "Çölçü" Milli Mədəni İrsin İnkişafı İctimai Birliyinin sədri, "Qafqaz TV"nin icraçı direktoru Eltən Qədimbəyli - Törəçidir. I Milli Yaylaq Festivalında da iştirak edən Eltən bəylə qarşıdakı II Milli Yaylaq Festivalı, eləcə də fəaliyyət sahəsi, çöl, təbiət, türklük, milli kimlik məsələləri haqqında həmsöhbət olduq.

"Bir xalqın öz törəsini anlaması, qavraması çox önəmli məsələdir"

- Bizim "Çölçü" İctimai Birliyi Milli-Mədəni İrsin İnkişafı adındadır. Milli-mədəni irs deyəndə bir millətin etnoqrafik mədəniyyəti, etnoidentifikasiyasından danışırıq. Hər bir millətin belə bir etnoidentifikasiyaya çox ciddi ehtiyacı var. Məsələn, Azərbaycanda əhalinin böyük hissəsi türklərdir və bizim milli kimliklə bağlı bəlli problemlərimiz var. Özəlliklə, Sovet quruluşunun təbliğat maşınından sonra bu problemlər artıb. Bizim kimlik anlayışımızda indi bir qarışıqlıq, dolaşıqlıq var. Bu da elə-belə deyil. Bakı Türk dünyasının mədəniyyət mərkəzi idi. Ta Sovetdən öncəki dönəmdə bütün Türk dünyasından olan ziyalılar Bakıda toplaşardı. Bakı Avropanın Parisi kimi yaradıcı adamların şəhəri idi. 1937-ci ildə 29 mindən çox ziyalımız qətl edildi. Onlar boşuna öldürülmədi. Çünki onlar milli kimliyin daşıyıcıları, anlatıcıları, milli kimliyi mənimsəyən insanlar idilər. Sonra dilimizdə, əlifbamızda dəfələrlə dəyişikliklər oldu. Əlbəttə ki, bununla da kitablarımız, mifologiyamız, ədəbiyyatımız da dəyişildi və yerinə Sovet ideologiyasını təbliğ edən saxta bir nəsil yetişdirildi. Üzülərək deyim ki, indi də o hava bəzi insanların başında qalmaqdadır. İndi də biz milli kimliyin dərinliyinə tam vara bilmirik, qavramırıq. Belə bir ifadə də var: milli mentalitet. "Milli" sözü "millət" sözündən gəlir, bizim sözümüz deyil, "mentalitet" də "mental" sözündəndir, heç bizim deyil. Öz dilimizdə olmayan qavram bizi açıqlaya bilməz, bizim göstəricimiz ola bilməz. Bütün bunların yerinə qoyduğumuz "törə" deyə bir qavram var. Törə öz fəlsəfəmiz, öz davranışımız, mədəniyyətimiz, hüququmuz, etikamız-estetikamızdır. Əslində, ziyalılarımız bu və ya digər şəkildə bunu vurğulamağa, mədəniyyətin gücünü göstərməyə çalışıblar. Məsələn, Cavid deyirdi ki, Turana qılıncdan daha kəskin, ulu qüvvət: Yalnız mədəniyyət, mədəniyyət, mədəniyyət! Mədəniyyət deyəndə o, törəni nəzərdə tuturdu ki, bizə unutdurulub. "Millət" sözü, əslində "budun"dur, yəni bütün. Sözün ifadəliliyinə fikir verin, biz bir bütünük. Ya da vətən anlayışı bizim deyil. Biz "yurd" deyirik. Bunları biz daha yaxşı qavraya bilirik. Bir xalqın öz törəsini anlaması, qavraması çox önəmli məsələdir. 
Bəli, son dönəmlər Türk dünyası ölkələri arasında əlaqələr daha da artıb. Bu, çox yaxşıdır. Amma üzülərək deyim ki, bunu bir çox halda edənlərin əksəriyyəti törəylə əlaqəsi olmayan şəxslərdir. Onlar bunu hansısa maddi gəlir üçün, ya da toplumda tanınmaq üçün edirlər. Çünki bu məsələ indi aktualdır. Əlbəttə, bunu ürəkdən istəyənlərlə yanaşı, bundan maddi maraq güdənlər də az deyil. 

"Milli Yaylaq Festivalının davamlı olması çox yaxşı haldır"

- Bütün bunların fonunda Milli Yaylaq Festivalı keçirməyə başlamışıq. İlk festivalla bağlı təəssüratlarınız necədir?

- Milli Yaylaq Festivalına gəldikdə, 2019-cu ildə ilk dəfə idi təşkil olunurdu. Təəssüf ki, tələm-tələsik və bir növ göstəri üçün təşkil olunmuşdu. Bəli, bir çox dövlət qurumları, Türkiyənin burdakı nümayəndəlikləri əlindən gələni etmişdilər. Bu, bir cəhd idi. Alındımı, bəli, alındı. Bunu alqışlamaq lazımdır. Çünki bu, indiyə qədər olmamışdı. Biz orda gördük ki, insanlar öz köklərinə, törələrinə necə bağlıdırlar, necə sevgiləri var. İstənilən halda, bu, insanların öz köklərinə dönməsinə və onunla bağlarını yenidən yaratmasına kömək elədi. Qüsurlar var idimi? Bəli, vardı. Orda məni üzən ən ciddi məsələlərdən biri bu idi ki, məsələn, oxçuları, hansısa etno savaş çıxışçılarını Türkiyədən və başqa türk dövlətlərindən gətirmişdik. Azərbaycandan sadəcə at çapanlar vardı. Məncə, bu, bir milli yaşam biçimi deyil, sanki bir sirk göstərisi idi. Milli kökü, öz törəni yaşadan adamlar Azərbaycanda bir icma şəklində olmalıdırlar. Ayrı-ayrı bölgələrimizdə, kəndlərimizdə qədim ənənəvi sənədlərimizi yaşadan insanlar var, amma onlar təkdirlər. Bəli, dövlətin layihələri var, onlara qismən kömək edildi, amma bu, o qədər də uğurlu deyil. Məsələn, birinin modern evdə yaşayıb, gəlib dulusçuluqla məşğul olması, onun işinə yarımçıq yanaşmasın gətirib çıxaracaq. Vaxtilə Mədəniyyət Nazirliyinə təklif vermişdim ki, gəlin, Azərbaycanda bir etnokənd yaradaq və Azərbaycanın dörd bir yanında qədim əl işləriylə məşğul olan sənətkarları oraya toplayaq ki, işlərini orda davam etdirsinlər. Milli köklərinə bağlı ölkələrdən biri Yaponiyadır. Orda öz qədim sənətlərini, döyüş növlərini yaşadanlar var və onlar babaları necə yaşayırdısa, elə də yaşayır, o ritualları qoruyurlar. Azərbaycanda Braziliyanın, Koreyanın idman növü var, amma öz milli idman növlərimiz yoxdur. Məsələn, mən illərdir oxçuluğu təbliğ etməyə, öyrətməyə çalışıram. Buna ehtiyac var. 


Festivalda, bəli, çox yaxşı tərəflər də vardı. Amma boşluq olan çox məqamlar da vardı. Çünki bunun arxasında heç nə durmurdu. İldə bir dəfə hansısa qurumları toplayıb, bir milli papaqla milli olmaq mümkün deyil. Gərək köklərə sadiq, gələnəkləri yaşadan insanlara dəstək versinlər ki, festival da öz-özündən yaransın. Öz milli mənliyimizi, kimliyimizi saxlayan qrup, icma yaranmalıdı. Azərbaycanda ənənəvi oxçuluq, atlı oxçuluq yaranmalıdır, bunun komandası olmalıdır. Azərbaycan bütün milli festivallara öz musiqisi və atçılıq komandasıyla qatılır. Atçılıq da bir göstəridir, yaşam biçimi deyil. Bəli, bizdə alpaqut idman növü var ki, onun da nə qədər qədim, köklü olduğu mübahisəlidir. Bu sahədə yaxşı işlər görülsə də, tam yanaşma yoxdur. 
Biz "Çölçü" olaraq bir çox istiqamətlərdə - geyim, idman, dil, sağlıqlı bəslənmə, həmçinin, uşaqlarla bağlı çox ciddi işlərimiz var ki, məsələyə kompleks yanaşaq. Milli oyanış, törəsəl yanaşmayla bağlı öz düşüncələrimiz və bizi dəstəkləyən insanlar da var. 
Milli Yaylaq Festivalına münasibətim normaldır, amma düşünürəm ki, bu, tam deyil, Azərbaycanı tam ifadə edə bilməyəcək. Çünki yanaşmada bir az sıxıntılar var. Xəyalımız odur ki, gələcəkdə özümüz "Çölçü" festivalını keçirəcəyik. Onun daha dərin, köklü bir festival olacağına əminəm. Çünki mən 2004-cü ildən bunun üzərində çalışıram. "Çölçü"nün yanaşması hərtərəfli yanaşmadır. 
Festivalın adı da mübahisəlidir. "Yaylaq" nə deməkdir? Baxın, "Köçəri oyunları" deyirlər. Köçəri bir kimlikdir, köçərinin bir davranış biçimi, törəsi və oyunu var. Yaylağın oyunu yoxdur. Yaylaq bir istirahət anlayışıdır, yəni o deyil. Demək, konsepsiyanın özündə sıxıntılar var. "Çölçü" isə bir türkün yaşamının hər yönünü göstərən bir konsepsiyaya sahibdir. 

- İkinci Milli Yaylaq Festivalına az zaman qalıb. Konsepsiyası, hazırlıq prosesləriylə tanışsınızmı? Bununla bağlı hansı təklifləriniz var?

- Bəli, bu festivalın davamlı olması çox yaxşı haldır. Buna yanaşmayla bağlı fikirlərimi dedim. Bildirdiyim kimi, orda yarımçıq yanaşma var. Adından tutmuş, bütün konsepsiyasıyla tanışam. Düşünürəm ki, çox yaxşıdır, amma mənim tam olaraq ürəyimcə deyil. Fikrimcə, Yaylaq Festivalının ciddi elmi dayanağı olmalı, konsepsiyası hazırlanmalıdır. Bu sahədəki elm adamlarının hamısının fikri alınmalıdır. Bu qədər böyük bir tədbir 3-5 adamın fikriylə qurula bilməz. Çünki milli-mədəni məsələlərlə bağlı çoxlu insanlar çalışır. Bu, bir komanda işidir. Amma burda mənim gördüyüm bir komanda işi yoxdur. Birincidə də yarımçıqlığı görmüşdük, indi də hardasa bu davam edir. Məsələn, mən illərdir etno mədəniyyətlə maraqlanan, məşğul olan adamam, amma belə bir tədbirin olacağını hələ təzə öyrənirəm. 

- Müasirləşən və qərbliləşən insanların bu cür festivala marağını nə dərəcədə səmimi qəbul edirsiniz?

- Səmimi olan da var, olmayan da var. Bir çox insan ora şəkil çəkdirməyə, sosial mediasında paylaşımlar etmək üçün gələcəklər, bir çoxları həqiqətən də buna marağından gələcək. Xüsusən, pandemiyadan sonra insanların bir araya toplaşması xoşdur və məhz buna görə də gələnlər olacaq. Çünki biz millət olaraq təbiəti sevirik. Əlbəttə, onların içərisində öz ailəsinə, övladlarına keçmişini, milli kimliyini, ənənələrini, bağlarını göstərmək, tanıtmaq istəyənlər də olacaq. 

"Özümü tamamlamaq üçün onlara ehtiyacım olduğunu düşünürdüm"

- I Milli Yaylaq Festivalında Etnosporlar Konfederasiyasının başqanı Bilal Ərdoğanla müsahibə edərkən, ona belə bir sual vermişdiniz ki, Amerikada, Avropada təhsil alan birisi sonradan necə oldu ki, oxçuluqla maraqlandı. İstərdim eyni sualı mən sizə verim. Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində, sonra isə Kiyevdə rejissorluq ixtisasına yiyələnmiş Eltən necə oldu ki, özünü çöldə Çölçü olaraq buldu?

- Mən sədərəkliyəm. Naxçıvanın ən ucda, İran, Türkiyə və mənfur ermənilərlə sərhəddə, Azərbaycanın ən ucdakı qapısıyıq. Sərhəddə yaşayan insanlarda öz milli köklərinə bir bağlılıq olur. Yadımdadır ki, uşaqlıqda dağlara çıxırdıq və özümüzü oraların qoruyucusu kimi görürdük. Soyumuz "Qədi" soyundandır. "M" Sovet dövründə əlavə olunub və olmuşuq "Qədimbəyli". Mənim 7 babam yüzbaşı olub, orduda qulluq edib. Məni babam və nənəm yetişdirib. Uşaq vaxtımdan başımda papağım-börküm də, xəncərim də vardı. Anam tarix, atam rus dili müəllimi idilər. Anam kəndimizdə bir muzey yaratmışdı. Orda babamın xəncəri, paltarı vardı. O muzeyə getməyi çox xoşlayırdım və ordakı Sədərəyin kökü məni o vaxtdan cəlb edirdi. Özümü tamamlamaq üçün onlara ehtiyacım olduğunu düşünürdüm. Bizim kəndimizi bombalamağa başlayanda 8-ci sinifdə oxuyurdum. Ulu öndərimiz gəldi Sədərəyə və araşdırma apardı ki, ordakı əlaçı uşaqlar kimdir? Əlaçı uşaqların hamısını Bakıya göndərdilər ki, heyifdilər, təhsilləri yarımçıq qalmasın. Onların içində mən də vardım və mən anamı, atamı qoyub gəlmək istəmirdim. Onda atam mənə bir söz dedi ki, bala, mən indi burda ikimizin yerinə savaşa bilərəm, amma bu savaş beyin savaşıdır, milli mənlik savaşıdır, özümüzü anlamaq üçün sən oxumalısan. Oxumasan, bir sabah bu savaşı uduzacağıq. Atamın o dediyi söz məni həmişə özümü, kökümü axtarmağa vadar elədi. Anlayırdım ki, köklərimi araşdırmalıyam. Bu hiss məni Dövlət Televiziyasında Xalq yaradıcılığı redaksiyasına gətirdi. Nədənsə, folklorumuz, eləcə də keçmişlə bağlı hər şey məni çox cəzb edirdi. Düşünürdüm ki, torpağına, keçmişinə nə qədər bağlı olsan, o qədər güclü olacaqsan. Mən də ulusumuzu, xalqımızı güclü görmək istəyirəm. Dərinə nə qədər varsaq, o qədər ucalmaq şansımız olacaq. Biz türklərin ən böyük sıxıntısı birləşməkdir. Bunu da törəmizi anladıqca, mənimsədikcə, dilimiz açıldıqca bacaracağıq. 

"Ortaq türk dili məsələsini ortaya atanlar türk birliyini istəməyənlərdir"

- Dil demiş, son zamanlar "ortaq türk dili" tendensiyası yaranıb. Bizə lazımdırmı ortaq türk dili?

- Ortaq türk dili zatən var. Bu, birliyi yaratmaq istəməyənlərin bir həmləsidir. Olmayan bir şeyi atırlar ortaya və bunun müzakirəsini yaradırlar. Ortaq türk dili məsələsini ortaya atanlar türk birliyini istəməyənlərdir. Çünki bu vasitəylə ayrılıq yaradırlar, qıpçaq türkü deyəcək qıpçaq dili üzərində, oğuz türkü deyəcək oğuz tükcəsi üzərində yaradaq və sair. Bizə elə gəlir ki, Lənkəranda Azərbaycan dilində danışanla Şəkidə azərbaycanca danışanın dili çox yaxındır. Xeyr, əslində, heç də yaxın deyil. Naxçıvanlıyla salyanlının dilləri xeyli fərqlidir. Sadəcə, biz bunu çox eşitdiyimiz üçün onu anlayırıq. Türk dilinin ləhcələri də bu cürdür. "Janım"la "canım"ın nə fərqi var ki? Biz bir-birimizi danışaraq başa düşəcəyik və bu da olacaq ortaq türk dili. Məncə, hər türk insanının başqa türk dövləti vətəndaşlarından bir dənə dostu olmalıdır, gənclər arasında ortaq türk dostluqları qrupu yaradılmalıdır. Bunu prinsip halına gətirəndən sonra inandırım sizi, 3-5 il ərzində biz bütün türk dillərində danışacağıq. İkinci problem, yazı problemidir. Yazı dili düzəlsə, ortaq dil də inkişaf edəcək. Çünki bu dil var, onu yaratmağa ehtiyac yoxdur. Biz çölçülər türklüyümüzlə bağlı bütün ayrımcılıqlara qarşıyıq. 
Dil bir kapitaldır. Ortaq dil bizə sabah pul qazandıracaq. Türkiyə tükcəsi indi dünya dil sıralamasında 17-ci yerdədir. Amma 330 milyon adam bu dildə danışsa, qalxacaq 4-5-ci yerə. Dünyada ən çox danışılan 4-5-ci dil kimi bizim uşaqlarımız sabah hansısa xarici ölkədə türk dili təhsili verib pul qazana bilər. Biz başa düşməliyik ki, bu dilin yaranması, bizə pul kimi də geri dönəcək. Pul da gücün bir göstəricisidir və biz türklər gücü sevirik. 
Bizim milli mənəvi cəsarətimiz çatmalıdır ki, özümüzün milli geyimlərimizi özgüvənlə geyinək. Amma hindlilər, yaponlar, ərəblər var ki, zadəgandır, ziyalıdır, professordur, əsilzadədir və öz milli geyimində qürurla gəzir. Biz isə bundan utanırıq. Başqasının geyimini geyinmək, başqası kimi görünməyə çalışmaqdır gülünc olan. Biz avropalıdan çox avropalıyıq, rusdan çox rusuq. 
"Çölçü"nün uşaq təşkilatı qurmaq kimi bir planı var və bu uşaq təşkilatı bütün türk dünyasını əhatə edəcək. Türk dünyasından uşaqlar vaxtaşırı gəlib Azərbaycanda qalacaq və buranın mədəniyyətiylə, tarixiylə yaxından tanış olacaqlar. 

- Bilal Ərdoğanla sonradan danışıqlar oldumu, qarşılıqlı əlaqələr, işbirliyi olacaqmı?

- Bəli, işbirliyi düşünürük. Gələcəkdə dediyim kimi, biz də bir neçə etnofestivallar planlayırıq, çox maraqlı və önəmli ideyalarımız var. Onları bir neçə mərhələlərə də bölmək istəyirik. Əlbəttə, Dünya Etnosporlar Konfederasiyasıyla da işbirliyi qurmağı planlaşdırırıq. Azərbaycanda ənənəvi oxçuluq federasiyası qurmaq istəyirik. Əvvəlcə bir mərkəzdə toplayıb oxçuluq ocağı qurmaq, daha sonra onu Azərbaycana yayıb federasiya halında genişləndirmək fikrimiz var. Oxçuluq təkcə bir idman növü deyil, törədir. Biz sadəcə oxçu yetişdirməyəcəyik, həm də törəsinə bağlı, öz kimliyini, mənliyini anlayan, keçmişinə, kökünə bağlı bir vətəndaş yetişdirəcəyik. 

- Qərbin və xüsusən, Rusiyanın təsiriylə cəmiyyətimizdə sürətlə qərbliləşmə gedir, dedik. Son illərdə isə həyatımıza Türkiyə kimi bir dövlət daha fəal daxil olub. Türkiyə bizim milli kimliyimizə, türklüyümüzə dönüşdə bizə təsir edə bilərmi?

- Kaş ki, təsir eləsin. İstənilən halda Türkiyə bizik. Bundan çəkinənləri mən anlamıram. Türkiyə bizə bir yerə qədər təsir edə bilər. Bir yerdən sonra əmin olun ki, Azərbaycan Türkiyəyə təsir edəcək. Türkiyənin bir çox təhsil ocaqlarını azərbaycanlı müəllimlər qurub. Türkiyəylə biz eyniyik. Eləcə də, Qazaxıstan, Türkmənistan və sair. Bu gün Türkiyəni təhlükə görənlər qərbin araqarışdıranlarıdır və onlar bunu istəmirlər. Bu da normaldır. 
- Gəlib çıxdığımız bu yerdə geri dönüşümüz sizə nə dərəcədə real görünür?
- Mən gələcəyə ümidlə, inamla baxıram. Dünyada köçəri və oturaq mədəniyyət var və bu ikincisi insanlığın görüb görəcəyi ən qeyri-insani mədəniyyətdir. Çünki o, bizi doğadan ayırdı, bizi lüksün, komfortun, intriqanın, savaşların köləsi elədi. Amma köçəri mədəniyyət yenidən oyanır. İnternetin kəşfiylə artıq insanlar ofislərə, evlərə bağlı qalmayacaqlar, özgürləşəcəklər. Köçəri mədəniyyətin yeni dalğası, türk törəsinin, kültürünün oyanışı başlayır. Çünki biz bir yerə bağlı qalmağı sevmirik. Biz dünyanın dörd bir tərəfinə yayılacağıq, öz kökümüzü, törəmizi tapacağıq. İnternet bizim illərlə həsrət qaldığımız özgürlük ruhumuzun geri qayıtmasına kömək edəcək. 

- Şəhər həyatını, müasir sivilizasiyanı "beton cəngəllik" adlandırırsınız. Bir az bunu açardıq.

- Oturaq mədəniyyət bizi beton cəngəlliklərə həbs elədi, doğadan ayrılmaq nəfəsimizi kəsdi. Var oluşumuzun anlamını itirdik. Biz beton cəngəlliyin arasında vəhşiləşən, aqressivləşən insanlarıq. Çünki ruhumuz özgürdür və bu cəngəllik bizi sıxır, əzir. Halbuki biz hamımız qardaşıq, doğmayıq. Sabah ən çətin məqamda bir-birimizi müdafiə edən biz olacağıq. Amma biz özümüzdən çıxmışıq. Çünki bizim ayağımız torpağa dəymir, içimizdəki enerji çıxmır. Biz gedib doğada ağacı qucaqlayanda, onunla birgə nəfəs alanda xoşbəxt oluruq. Çünki ağac bizə nəfəs verir, amma qarşılığında heç nə istəmir. Doğa bizə təmənnasızlığı öyrədir. Əgər biz homosapiensdən çıxıb üst insan olacağıqsa, bunu doğa ilə birlikdə etməliyik. Doğa bizim törəmizdir. Meşə məktəbləri yaranmalıdır. Uşaqlarımız doğada böyüməlidir. 
Şahanə MÜŞFİQ
 525-ci Qəzet - Eltən Törəçi: "Köçəri mədəniyyətin yeni dalğası, türk törəsinin oyanışı başlayır" - Müsahibə

ДРУГИЕ НОВОСТИ
ВСЕ НОВОСТИ
21:15Турецкий преподаватель изготавливает тюркские музыкальные инструменты в мастерской вуза в Бишкеке21:06Гнезда, насчитывающие столетия: «птичьи дворцы» Османской империи18:52Национальный татарский праздник Сабантуй отметили в Азербайджане17:32Туркменская литература. Попытка исторической биографистики17:05Праздник "Тун пайрам" прошел в Хакасии16:04Bir İranlıyla İletişim Kurmak Şatranç Oyununa Benzer Veya İranlıların Psikolojik Portresi15:57Стремление к совершенству – естественное желание09:58İranda 14-cü prezident seçkiləri18:36Крымскотатарская поэзия ханского периода. Опыт исторической биографистики12:49ЧЕРКЕСЫ МЕЖДУ ТЮРКАМИ И РУССКИМИ19:04İRANDA İSLAHATÇILAR İSLAHATÇI OLSALAR, MƏSUD MƏSUD OLAR19:18Суть еврейских праздников. Шавуот: обретение свободы19:15Суть еврейских праздников. Шавуот: Тора жизни23:4412 ИЮНЯ-ДЕНЬ НЕЗАВИСИМОСТИ РОССИИ15:03Социально-философское наследие Махтумкули Фраги: преемственность идей мира, гуманизма и национального единства13:50КАБАРДИНЦЫ МЕЖДУ ТЮРКАМИ И РУССКИМИ16:57Bəhai icması və Dini Komitənin birgə “Qlobal sülh: Elm və dinin vəhdəti” mövzusunda elmi-praktik konfransı keçirilib16:01DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN SƏDRİ BEYNƏLXALQ BƏHAİ İCMASININ BMT-DƏKİ BAŞ NÜMAYƏNDƏSİ İLƏ GÖRÜŞÜB15:01КРЫМСКИЕ ТАТАРЫ И КНЯЖЕСТВА ЦЕНТРАЛЬНО-ВОСТОЧНОЙ ЕВРОПЫ 1538-1713.09:06Bozkır insanının "farklı" bilinci zamanı ve mekanı tanımlar18:52ТАЛАНТ, ПРЕДАННОСТЬ И СОСТРАДАНИЕ ХИРУРГА КАМИЛЯ АБДУЛЛАЕВА15:32Татары под властью русских 1552-1913 гг.10:08Qüds, Azərbaycan və Dağlıq Qarabağ17:01“ANAJ” saytının beynəlxalq məsələlər qrupu Azərbaycan Respublikasını Şah İsmayıl Xətaiyə sahib çıxmaq əzmində ittiham edir.15:32«АЗ ХУРОСОНАМ КАШИДӢ, ТО БАРИ ЮНОНИЁН…». Ба гиромидошти хотираи мутафаккири бузурги тоҷик мавлоношиносони ҷаҳон дар Париж ҷамъ меоянд15:00Изучение этнических стереотипов в среде грузинской молодежи («свои – чужие” в обществе)13:53Məqtəl ədəbiyyatının nümunəsi kimi Məhəmməd Füzulinin “Hədiqətüs-süəda” əsərinə metodoloji yanaşmanın özəllikləri09:27Osmanlı dövlətində qeyri-müsəlmanlara qarşı münasibət09:17Раскрытие сокровенного: Общее и частное при даровании Торы09:06Недельная глава «Бемидбар». Лиминальное пространство21:21«КОХИ НАВРУЗ» – СОВРЕМЕННОЕ ТУРИСТИЧЕСКОЕ ЧУДО ТАДЖИКИСТАНА22:43В Таджикистане заблокированы сайты террористических и экстремистских организаций, также запрещён ввоз их литературы21:06В Азербайджане прошел прекрасный татарский национальный праздник "Карга боткасы".20:42İran prezident seçkilərinə hazırlaşır09:27როგორია აკაკი წერეთლისა და ნატალია ბაზილევსკაიას ერთადერთი ვაჟის ისტორია21:07İRAN ASSİMİLYASİYA SİYASƏTİNİ DAHA İSRARLA DAVAM ETDİRİR19:29Ləzgi-Azərbaycan ədəbi əlaqələrinin möhkəm dayaqlara söykənmiş zəngin tarixi əsrlərin dərinliklərinə gedib çıxır.19:21В Шуше состоялось заседание министров образования Организации тюркоязычных государств19:11Irak Türkleri – Azerbaycan İlişkilerinde Yeni Ufuklar18:33Azerbayacan’nın resmi olarak KKTC’yi tanımak için kendi ülke çıkarlarına uygun bir zamanı beklediğine işaret etmektedir.21:11Загрязненный воздух и шум в раннем возрасте увеличивают риск психологических расстройств20:28Bab və babilik: Bir tarixi hadisənin izi ilə17:37DOKUZ OĞUZ DESTANI BAZINDA TÜRK DESTANLARINDA VE KUTSAL KİTAPLARDA İNSANIN YARATILIŞI12:53Talış folklor mahnılarının tədqiqatçıları arasında xalq artisti və pedaqoq Zümrüd xanım Məmmədovanın rolu12:39Политическая ситуация в Иране после гибели Раиси15:13SÜLEYMAN STALSKİ "DƏRƏYƏ SU GƏLDİ DEYƏ"-СТIАЛ СУЛЕЙМАН "КlАМУ САДРА СЕЛНА ЛУГЬУЗ"15:06Dahi rus şairi haqqında yeni kitab - “Bəşəri poeziyanın əbədiyyət günəşi”12:26MƏHƏMMƏD HÜSEYN ŞƏHRİYARIN ANASI20:53“Ekoloji mədəniyyət, mənəvi dəyərlər və vətəndaş cəmiyyətinin həmrəyliyi”» mövzusunda respublika kulturoloji seminar keçirilib.11:55Derheqa nivîskar Şamîlê Sêlim Esgerov (1928-20.05.2005)09:53Zümrüd Məmmədovanın yubileyinə həsr olunmuş elmi-seminar keçirilmişdir.19:58Европейские страны и палестинское государство: на пути к коллективному признанию?19:44İRADƏ MƏLİKOVANIN “MƏN FƏXR EDİRƏM Kİ, AZƏRBAYCANLIYAM” KİTABININ TƏQDİMATI KEÇİRİLİB20:13Бронзовый медальон Султана Мехмета Фатиха продан на аукционе в Лондоне за 1,4 миллиона фунтов стерлингов13:28Çöl adamının “fərqli” şüuru zamanı və məkanı müəyyən edir00:31İRANDA HAKİMİYYƏTİN YENİ SOSİAL BAZA AXTARIŞI19:15Türkiye, Greece strengthening mutual understanding on fighting terrorism: President Erdogan18:58Сможет ли Греция правильно оценить видение Турцией перспектив сотрудничества?18:48AZERBAYCAN DEMOKRAT FIRKASININ DEVLETÇİLİK SİYASETİ (1945-1946)18:25AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN DÖVLƏTÇİLİK SİYASƏTİ (1945-1946-CI İLLƏR)19:41RUSİYA ATOM BOMBASI ATMAQLA, İRAN DA ONU YARATMAQLA TƏHDİD EDİR19:44Пробуждение природы в Турции отмечают традиционным цыганским фестивалем Какава21:20Güney Azerbaycan folklorunda halkın hayatı ve ulusal kimlik işaretleri21:123.Mikro Dünya Savaşı16:46Şərqşünaslıq İnstitutunda “44 günlük Vətən müharibəsi İran mediasında” kitabı çapdan çıxıb14:42MİLLİ ADƏT-ƏNƏNƏLƏRİN QORUNMASI MULTİKULTURALİZMİN BAŞLICA ŞƏRTİDİR14:35FARS SÖZÜ FƏ BU SÖZ OLAN SÖZ BİRLƏŞMƏSİ FARSLARIN MİLLİ KİMLİYİNİN QORUYUCUSUDUR17:21KANT VƏ TANRI MÖVCUDLUĞUNU SÜBUT ÜÇÜN PRAKTİKİ SƏBƏB17:09İRANIN DOSTU KİM, DÜŞMƏNİ KİM19:31ASELSAN меняет ситуацию в области радиоэлектронной борьбы13:21Новые горизонты в отношениях Турции и Ирака16:38В Центральной Азии появился запрос на новое региональное объединение10:59Закрыли ли Иран и Израиль вопрос взаимного противостояния?21:30Təzadlı İran19:52«Неожиданный шаг»: почему Таджикистан и Турция отменили безвизовый режим?13:46Иракские езиды отмечают Чаршама Сарсале (Çarşemа Serê Salê) «Праздник красной среды», в тяжелых лагерных условиях09:13Китайская философия: влияние на современную культуру и общество09:07Взгляды некоторых курдских писателей в отношении концепции Ницше о морали09:02Что можно ожидать от конфронтации Израиля с Ираном?20:17Экологи: Афганский канал Кош-Тепа ударит по водоснабжению всех стран в бассейне Амударьи18:15İranın əsl üzü22:59В Иране произошло нападение на военный объект КСИР и полицейские участки19:43ТЕОРИЯ КВАНТОВОГО СОЗНАНИЯ, ТРАНСЦЕНДЕНТНОСТЬ, КВАНТОВАЯ ПСИХОЛОГИЯ И КОРАНИЧЕСКИЕ АЯТЫ18:54İRANDA XALQ HÖKUMƏTİNİN XALQI VƏ ONUN "DÜŞMƏNLƏRİ"- DAXİLİ İSTİKBARI12:33«Пурым не свято, а троска не хвароба»: март 1924-го14:13Езиды отмечают праздник наступления нового года «Клоча Саре Сале»13:19Астрономы создали новую карту Вселенной с 1,3 млн сверхмассивных черных дыр18:13LƏZGİ ÇÖRƏYİ - ХЬРАН ФУ11:13Alagöz kəndində XIII əsrə aid Yəhudi (Xəzər?) qəbiristanlığı.21:38Что стоит за решением США построить порт в Газе?19:06İRAN ÖZ AMPLUASINDA20:44Цифровая зависимость ухудшает как физическое, так и психическое здоровье20:15Fransanın İrana qarşı tarixi düşmənçiliyi20:25С грустью вдыхая людей безразличие, Ангел страдает в собачьем обличии…21:58«ТРАДИЦИОННЫЕ КАЛЕНДАРНЫЕ ОБРЯДЫ ТАТАРСКОГО НАРОДА»21:12TATAR XALQININ BAHAR BAYRAMLARI22:59В Баку состоялся Фестиваль татарской кухни18:03Qonşun İran olsa12:35«Новруз» и «Эргенекон» в понимании наших предков11:30Русский праздник Навруз19:28Гагаузия меж двух огней: почему автономия оказалась в центре конфликта с Кишиневом.13:41Мэрцишор – мартовское очарование. О празднике, его символе, исторических находках, легендах и традициях13:18Казахстанский каллиграф, обучавшийся мастерству в Турции, представил свои работы в Астане20:55Армения, созданая как антиосманский и антиперсидский проект для современной России полностью утратил свое значение00:1528 февраля отмечается Всемирный день татарской кухни.16:24İRANIN SEÇİMSİZ SEÇKİLƏRİ16:18Межэтнические брачные союзы: чем они хороши или плохи16:41Novruzun ilk çərşənbəsi - Su çərşənbəsi günüdür16:05Казахстан превратился в важного торгового партнера ЕС в Центральной Азии17:50Айдар - особая традиция в Казахстане сохранять прядь волос на макушке у мальчиков14:06Англо-аргентинский территориальный спор вновь стал актуальным13:48İKİ TƏBRİZ ÜSYANI16:42Искусственно деформированный череп из некрополя Кухуроба22:02Ильхам Алиев: Тюркский мир - это наша семья21:50SEPAH MƏNTİQİ18:49İRAN DÜŞMƏNLƏRƏ “KİŞ(ŞAH)” DEYİB, “MAT” ETDİ16:31Турецкие ученые: Рост числа айсбергов в Южном океане - свидетельство изменения климата16:49ВРЕМЯ ЦВЕТЕНИЯ ЛЮБВИ16:37Почему Караван идет, ... или oбращение к российским ученым09:01Узбекистан создаёт новую национальную систему общественной безопасности09:00Узбекистан укрепляет основы политической стабильности, укрепляя межэтническое согласие и дружественную обстановку в Центральной Азии16:03Слово о Великом Устаде кумыкского народа15:04Праздник Саде в Иране: победа над силами тьмы, мороза и холода18:36Сагаалган (Цаган Сар) 2024: история и традиции буддийского праздника18:13Президент Монголии издал указ о продвижении музыкального инструмента морин хуур14:50Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 140 (I yazı): Rəsulzadə və İran inqilabı11:28İran’da Türk Kimliği10:22Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Mavi Vatan’daki önemi nedir18:49გულნარა ინანჯის ცხოვრება საზღვრების გარეშე08:52KİÇİK ÇİLLƏ –YALQUZAQ ayı başlayır18:33Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней (ЧастьIII)18:20Будет снят узбекско-азербайджанский фильм о Максуде Шейхзаде13:33LAZLAR KİMDİR?18:41В античном городе Дара в Турции найден канал возрастом 1500 лет13:37Фильм иранских режиссеров номинирован на премию «Золотой медведь» Берлинского кинофестиваля17:12Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней (Часть II)16:50Отношения Ирана и России: от исламской революции до наших дней ( I часть)18:22Традиционные шоу в лесу баобабов в Сенегале предлагают туристам красочные фрагменты культуры страны18:42Первая пилотируемая космическая миссия - национальная гордость Турции15:38Страны Центральной Азии заявили о поддержке принципа «одного Китая»14:07Как талибы уничтожают память о самом известном полевом командире хазарейцев17:44RƏSULZADƏ – 140 “II Beynəlxalq Rəsulzadə Qiraətləri” 2.17:42RƏSULZADƏ – 140 “II Beynəlxalq Rəsulzadə Qiraətləri” 1.14:50Власти Казахстана исключили «Талибан» из списка запрещенных в стране организаций13:09Azər Cəfərov: Müasir İran cəmiyyəti iqtidarın bəhailərə qarşı talan və təzyiqlərinə qatılmır22:00İranda "Aşıqlar incəsənət ensiklopediyası"nın təqdimat mərasimi olacaq22:32В Украине ПЦУ впервые отмечает Рождество 25 декабря – а не 7 января11:29Gazze'deki savaşın Doğu Akdeniz'deki gaz sahalarının gelecekteki gelişimi üzerinde uzun vadeli sonuçları olabilir11:20Лефкоша отреагировала на шаги Южного Кипра по «Национальному морскому пространственному планированию»18:39İran milli kimliyində fars dili üçün yaranan təhlükə22:16Более 19,4 тысячи этнических казахов получили статус кандаса с начала года12:59TÜRKLERDE GÜNEŞE SAYGI: ÇİLE GECESİ19:31Разница империи и многонационального государства очень разительна с либеральным прочтением19:21Доходы Монголии от туризма впервые составили $1 млрд19:12Çılə id19:06“QARAQIŞ”, YƏNİ “BÖYÜK ÇİLLƏ” BAŞLAYIR20:28Pope Francis approves Catholic blessings for same-sex couples, but not for marriage20:04Papa Fransisk eyni cinsli izdivaclara İCAZƏ VERMƏYİB19:03Навруз как феномен мировой культуры. Часть II19:02Навруз как феномен мировой культуры. Часть I19:00Еврейская культура не всегда была ответом на нееврейскую культуру18:45Mossad's assassination threat and the reaction of Turkish intelligence16:30Vision of ‘Türkiye's century’: Türkiye as a system-building actor16:10В Москве прошла конференция: «Народы Молдовы в России - дружба на века».18:25Türkiye'nin ilk uzay yolcusu Gezeravcı'nın 9 Ocak'ta uzaya gönderilmesi planlanıyor16:10Sovet-İran danışıqlarının müvəffəqiyyətlə başa çatdırılması12:24В турецкой Конье чтят наследие великого поэта-мистика «Мевляны»12:19Никто из официальных лиц и спортивных чиновников России и Беларуси на Олимпиаду не будут приглашены16:15Узбекистан устремлен к «зеленой» экономике16:08Обеспечение конституционных прав граждан - основной вектор реализации социальной политики Узбекистана15:57Конституционные основы развития свободной рыночной экономики в Узбекистане15:46Усиление конституционных основ деятельности национальных институтов по правам человека в Узбекистане15:30Конституция Узбекистана в новой редакции — правовая основа устойчивого развития18:24Enhancing the Guarantees of Human Rights Protection in the New Constitution of Uzbekistan18:16Усиление гарантий защиты прав человека в новой Конституции Узбекистана11:13Uzbekistan is fortifying the foundations of political stability by strengthening interethnic harmony and friendship in Central Asia11:04Uzbekistan is creating a new national public security system21:40TÜRK BOYLARINDA KAMÇI21:50Президент Молдовы: Наш путь с Румынией общий – наше место вместе в ЕС21:41Klaipėdos I. Kanto viešosios bibliotekos direktorė Renata Rudienė: „Gimtasis Lazdijų kraštas visada užims dalelę širdies“13:44Xanlar Həmidin yeni şerləri "Ethnoglobus.az"-ın təqdimatında12:59Qarabağ xanlığı və ləzgilər11:21Антропологические материалы из Хошбулага (Азербайджанская Республика)18:08İnqilabçılar diyarı İran20:23Смерть и эволюция человека16:02Захватчики "Галактики": станут ли хуситы новой военной силой в Красном море17:00УРАРТСКАЯ «ДВОРЦОВАЯ КЕРАМИКА» НА ПОСЕЛЕНИИ ХУДУТЕПЕ (АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ РЕСПУБЛИКА)17:0640 yıllık varlık mücadelesi: KKTC dimdik ayakta11:46В Тегеране спорят о вариантах участия в войне против Израиля20:01İSLAM VƏ ƏRƏB DÜNYASININ HƏMAS- İSRAİL MÜHARİBƏSİNƏ MÜNASİBƏTİ14:38ИЗ ИСТОРИИ ИЗУЧЕНИЯ ТАЛЫШСКОГО ЯЗЫКА13:58Чи чIалан куьгьне къатар18:39Влияние Мирзы Фатали Ахундова на судьбу родного народа оказалось безмерным.18:28“EGYPTIAN STATUE”, REVEALED IN THE SOUTH-EASTERN REGION OF AZERBAIJAN, IN THE SYSTEM OF ANCIENT CULTURAL AND TRADE RELATIONS12:42Şöhrətpərəstlik bəladır20:14TALIŞ - MUĞAN BÖLGƏSİ ARXEOLOJİ TƏDQİQATLARDA11:10В Таджикистане официально и одновременно работают посольства двух афганских правительств10:56İsrail -Həmas qarşıdurması və fürsətcil İran14:34Институт Гэллапа признал Таджикистан самой безопасной страной в мире14:27Ташкентский саммит: новые перспективы для широкого сотрудничества стран ОЭС
САМОЕ ЧИТАЕМОЕ
  1. Talış folklor mahnılarının tədqiqatçıları arasında xalq artisti və pedaqoq Zümrüd xanım Məmmədovanın rolu
  2. FARS SÖZÜ FƏ BU SÖZ OLAN SÖZ BİRLƏŞMƏSİ FARSLARIN MİLLİ KİMLİYİNİN QORUYUCUSUDUR
  3. Бронзовый медальон Султана Мехмета Фатиха продан на аукционе в Лондоне за 1,4 миллиона фунтов стерлингов
  4. В Азербайджане прошел прекрасный татарский национальный праздник "Карга боткасы".
  5. İRANIN DOSTU KİM, DÜŞMƏNİ KİM
  6. Социально-философское наследие Махтумкули Фраги: преемственность идей мира, гуманизма и национального единства
  7. KANT VƏ TANRI MÖVCUDLUĞUNU SÜBUT ÜÇÜN PRAKTİKİ SƏBƏB
  8. MİLLİ ADƏT-ƏNƏNƏLƏRİN QORUNMASI MULTİKULTURALİZMİN BAŞLICA ŞƏRTİDİR
  9. Güney Azerbaycan folklorunda halkın hayatı ve ulusal kimlik işaretleri
  10. İRANDA HAKİMİYYƏTİN YENİ SOSİAL BAZA AXTARIŞI
  11. Пробуждение природы в Турции отмечают традиционным цыганским фестивалем Какава
  12. Şərqşünaslıq İnstitutunda “44 günlük Vətən müharibəsi İran mediasında” kitabı çapdan çıxıb
  13. AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN DÖVLƏTÇİLİK SİYASƏTİ (1945-1946-CI İLLƏR)
  14. Çöl adamının “fərqli” şüuru zamanı və məkanı müəyyən edir
  15. Zümrüd Məmmədovanın yubileyinə həsr olunmuş elmi-seminar keçirilmişdir.
  16. Türkiye, Greece strengthening mutual understanding on fighting terrorism: President Erdogan
  17. AZERBAYCAN DEMOKRAT FIRKASININ DEVLETÇİLİK SİYASETİ (1945-1946)
  18. Сможет ли Греция правильно оценить видение Турцией перспектив сотрудничества?
  19. 3.Mikro Dünya Savaşı
  20. В Таджикистане заблокированы сайты террористических и экстремистских организаций, также запрещён ввоз их литературы
  21. RUSİYA ATOM BOMBASI ATMAQLA, İRAN DA ONU YARATMAQLA TƏHDİD EDİR
  22. Derheqa nivîskar Şamîlê Sêlim Esgerov (1928-20.05.2005)
  23. DOKUZ OĞUZ DESTANI BAZINDA TÜRK DESTANLARINDA VE KUTSAL KİTAPLARDA İNSANIN YARATILIŞI
  24. ЧЕРКЕСЫ МЕЖДУ ТЮРКАМИ И РУССКИМИ
  25. MƏHƏMMƏD HÜSEYN ŞƏHRİYARIN ANASI
  26. İRADƏ MƏLİKOVANIN “MƏN FƏXR EDİRƏM Kİ, AZƏRBAYCANLIYAM” KİTABININ TƏQDİMATI KEÇİRİLİB
  27. Европейские страны и палестинское государство: на пути к коллективному признанию?
  28. Azerbayacan’nın resmi olarak KKTC’yi tanımak için kendi ülke çıkarlarına uygun bir zamanı beklediğine işaret etmektedir.
  29. Məqtəl ədəbiyyatının nümunəsi kimi Məhəmməd Füzulinin “Hədiqətüs-süəda” əsərinə metodoloji yanaşmanın özəllikləri
  30. DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN SƏDRİ BEYNƏLXALQ BƏHAİ İCMASININ BMT-DƏKİ BAŞ NÜMAYƏNDƏSİ İLƏ GÖRÜŞÜB
  31. SÜLEYMAN STALSKİ "DƏRƏYƏ SU GƏLDİ DEYƏ"-СТIАЛ СУЛЕЙМАН "КlАМУ САДРА СЕЛНА ЛУГЬУЗ"
  32. Dahi rus şairi haqqında yeni kitab - “Bəşəri poeziyanın əbədiyyət günəşi”
  33. Политическая ситуация в Иране после гибели Раиси
  34. Национальный татарский праздник Сабантуй отметили в Азербайджане
  35. «КОХИ НАВРУЗ» – СОВРЕМЕННОЕ ТУРИСТИЧЕСКОЕ ЧУДО ТАДЖИКИСТАНА
  36. İRAN ASSİMİLYASİYA SİYASƏTİNİ DAHA İSRARLA DAVAM ETDİRİR
  37. “Ekoloji mədəniyyət, mənəvi dəyərlər və vətəndaş cəmiyyətinin həmrəyliyi”» mövzusunda respublika kulturoloji seminar keçirilib.
  38. İran prezident seçkilərinə hazırlaşır
  39. Bab və babilik: Bir tarixi hadisənin izi ilə
  40. ТАЛАНТ, ПРЕДАННОСТЬ И СОСТРАДАНИЕ ХИРУРГА КАМИЛЯ АБДУЛЛАЕВА
ОПРОС

Где будете встречать Новый год?


 
«    İyun 2024    »
B.e.Ç.a.ÇC.a.CŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
ГАЛЕРЕЯ