İranın ən vacib milli, siyasi, ictimai,mədəni problemi fars dilinin taleyinin qaranlıq olmasıdır. Bir tərəfdən süni intellekt təhlükəsi, digər tərəfdən bu texnoloji təhlükədən daha dəhşətlisi İKİ DİLLİ uşaq bağçalarının artması və nəhayət hökümətdə fars dilinin keşiyində duran ayrıca qurumun olmaması fars dilinin gələcəyinin ARZUOLUNMAYAN perspektivindən xəbər verir.
Deməli, farslara fars dilini , onun hakim mövqeyini qorumaq üçün Əsas qanunun fars dilini ölkənin rəsmi dili elan etməsi, həmin dilin keşiyində duran və bütün digər dilləri hərtərəfli təzyiq altnda saxlayan Ali Mədəni İnqilab Şurası, etnik bölgələrdə uşaqlara tənəffüs vaxtı belə ana dilində danışmağa icazə verməyən hökumətin Maarif nazirliyi, fars dilini ərəb və türk sözlərindən təmizləməklə məşğul olan Fars dili və ədəbiyyatı Akademiyası və …. kifayət etmir.”Boşluğu” doldurmaq üçün 18.11.2025-ci il tarixində İRŞAD və mədəniyyət (mədəniyyətə İslam dininin rəhbərliyini təmin edən nazirlik) nazirliyində “Fars dili, şeri və ədəbiyyatı” ofisi (gələcəkdə Baş idarə olacaq) təsis edilmişdir.
İran bütün sahələrdə dərin böhran girdabına qərq olduğu, radikal islahatçı və mühafizəkar qruplar prezident M.Pezeşkiyanı və onun hökumətini hakimiyyətdən kənarlaşdırmaq istiqamətində işlədiyi bir vaxtda fars şovinistlər ancaq guya İran kimliyinin “özəyini” təşkil edən fars dilinin mövcud olmayan problemlərindən danışır, onun dərdini çəkirlər.
Prezident deyir ki, hökumətdə 4000 adam işləyir,halbu ki hökumət öz vəzifəsini 400 nəfərlə də rahatca yerinə yetirə bilər. Bundan guya xəbəri olmayan nazirlik fars dilini bəhanə edərək dost-tanış üçün iş yerləri açır.
Nazirlik bütün İran xalqlarının nazirliyi olmaq əvəzinə onların dillərinin uşaq bağçalarından çıxarılmasına çalışaraq həmin xalqların qatı düşməni rolunda çıxış edir.
“Alim” nazir deyir ki , qeyri-fars uşaqlar uşaq bağçasında öz dilində danışsalar, bu onların dil kimliyi üçün təhdidə çevrilə bilər.
Nazirə görə qeyri-farsların dil kimliyi fars dili kimi formalaşmalıdır. Yəni adam desə ki, ana dili türk\Azərbaycan dillidir, deməli, onun dil kimliyi naqisdir,yoxdur.
Bu yenilik həm də,bəlkə, ilk növbədə hərdən türkcə\azərbaycanca bir bir-iki beyt şer deyən prezidentə qarşı yönəlibdir.
Biz gördük ki,hökumət üzvü hökumətin ana dilinin tədrisi ilə bağlı məclisə təqdim etdiyi qanun layihəsi müzakirə edilərək səsə qoyulanda onun əleyhinə səs vermiş, ana dilinin orta məktəblərə daxil olmasına əngəl yaratmşdır.
Güman etmək olar ki,yeni ofis\idarə fars dilinin işlənməsinə nəzarət adı altında prezidentə ana dilində şer deməyi qadağan etməsə də,dil siyasəti sahəsində guya norma və qaydaların pozulmasını bəhanə edərək prezidentə qarşı müxalifəti daha da gücləndirəcəkdir.
Pezeşkiyanın həftə-becar kabinetində olan bəzi nazirlər, ekspertlərin dediyinə görə, gündüz hökumətin iclasında iştirak edir, gecə isə hökumətə müxalif cəbhədən göstəriş alırlar.
Siyasi, milli-mədəni əxlasızlığın,şovinizmin, bundan böyük və irticaçı göstəricisi olmaz ki, İran məmurları göstərirlər.\20 noyabr 2025