Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

                                                                                                                         

                                                                                                                                                                                           Az (1) Ru (1) En (1)

Cümə, 25 May 2018 06:20

BƏNƏ NİYƏ ASBİ ŞİVEDƏŞ

Written by 

(hekayə)

Həsən mamu Masalli Ğələ vojorədə qıləy niyə bozə asb səşbe, dəvastəşbe təvilə qəvo bə suni. Vojoro bə kə aşiş omə, bəştə tojə xıvandi tabe bıə ın niyə asb təvilə vədə bə suni çəyku tikəy diyəro dəvastəbə ala-pisə moydoni vindəcəğın bə əşivo oqarde. Duməyəndı şiviyəy, dastonış şodışe bə həvo–oşandışe, şələyinə muninə dum rost kardışe- valay doşe, rostbe-eqıniye, ısə-sati kəynə jiyə bəsındıniye-suni peyəvate, ıştəni kəynə bə moydoni bərosne- ıştəni şobədoy moə asbi səpe? Həvəriyon hardəbe, nə jiyə sındıniye, nə bə moydoni rəse zınedənıbe... Məhəllə peqətəşbe bəştə sədo, ətrofədə bıə sukon, hındəkıjon, səbzəpəriyon, niyə asbon sədobəsədo doydəbin bəy.
Təbii ki, odəmonən: hamsıyə merdon, jenon, zoon-kinon, vəyu-moynon mandəbin bəsə quşonsə, fik kardəbin ki, “çı asbi xıvand boçi əy sokit kardəni, çəmə sə-quşi bə vo doydə, milləti norohət kardedə?”
Hamsiyə vəyu Maytəb dodoən bə niyə asbi sədo sə rost kardışe, maftulə parçiniko edəsəy bə hamsıyə so, vindışe ə niyə asb, quş doşe bəçəy şiviyə sədo, erəxəy bə asbi sırafə, ğıvçəğə, buturumə andomi, bəçəy şələyə qızqon, rostbə dırozə muninə dumi, çəşış pexəvəy bə asbi çu bıə turi sə qətışe bəji, zevılə sırə kardışe, qıləy nığılə ah kəşəşe.
Maytəb dodo paliyo kartofə təğon bıni peritə çəy şuyə Səbarz osəməy, votışe:
- Çiç be, jenə, bərkə ah kəşe? 
- Məsedəniş, Həsən mamu tojə sə niyə asb maholi volo kardedə?
Səbarzi noşe iştən bə ənəzınəti:
-Çiç bıəbu bəy, jəqo boçi kardedə?
- Zə, tı vindəniş, təvilə bə sədə dəvasəbə moydoni? Im je-ku bəyo kardedəəni!
-Benəvo yəğın hiç moydon vindənişebu?
-Zə, vindəşe ki, təmtəmış mandə qəvədə, ə təmtəmi bə yod vardedə, ıştəni dırindəəni!
-Ponzə sore detı sə bə yonqo noydəm, çə təmtəmədə hiç ıştı yodo mandə?
Maytəb dodo enəməy, qıləy anquli peqətışe, votışe:
-In anquli jıqo bəştı sə bəjem, ıştı səy dı poə bəkam. Zə, əmə asbiko qəp jəydəmon. Az asbim botıno?
*
Bı heynədə hamsiyə Həsən mamu oməy-beşey bə təvilə və:
-In asbi çəmə sə-quş bardışe. Merısmandəy cəhəndım çe jiyə, bısındıno, çiç bəbe ki? Qirəm suni peyəvate, təvilə bərıjniye ha. Hələ vadəm imi, bunum moydon əy bə nez haştedə? Bə moydoni bozi omey zınedə?
Bozə asbi ki, ıştə xıvand vindışe, aşiş mande. Yəğın faməşe ki, çəy xıvand əy vabədoy moydonisə. Əve i çəşış moydonədə, i çəşişən bə xıvandi dastonbe. Xıvandi ki, jiyə berxonişe asbi səyko, Bozə asb sənibəton bə boz oqarde, de surəti şe moydonisə, de qıləy hırhıri, de fırfıri, de şikhaşiki şivedəbe ki, aləm mandəbe bəçəy təmşo.
Bə moydoni kom tərəf qardəy, moydoni çəy və bırışe, qa de ğıçi, qa de ləğı-cıftə Bozə asbi bə tono-kəno haştənıbe. Anə qardin suni ətrofo çəy dəvastə vırə bə xok oqarde. Jiyə bə suni ətrofi pevişkinedəbin, sənibəton tərsinə qardəbin, jiyə obedəbe, sənibəton pevişkinedəbin. Bozə asbi nırrə, fırrə, hırhır, şikhaşikiyən ve ko vindışe, moydon hartonə sasimə bıəbe, qəvədə koə peş bedəbe. Oxoyədə jiyə oxonə qardış sunədə sə beyədə, Bozə asbi fırsət pəydo kardışe, ıştən şodoşe moydoni dumuttono bəçəy peşt, moydoni məvuji peşt dəsiye, şatbe-sərostbe, qəvış esındıniye, dəşe bə xır-xır. 
Sadijo bı mənzərə təmşo bıkə jenı-şuyə (Maytəb dodo ijən Səbarz) mıqqə kardənibin, məvuji bə dınyo ən sehrinə səhnə təmşo kardedəbin. 
Maytəb dodoən çe asbon deyəndı canqi har noqtə, har lıvi de çəşon məvuji hardedəbe, dılış de surəti jəydəbe, nəfəsış emandəbe, xunış qıledəbe, xıyolış pəredəbe, jıqo bızın, əyo şə proses çe Maytəb dodo andomisə şedəbe, dəjedəbe, dəkıredəbe, obedəbe-vi bedəbe, ak-ovi peqətəş əv... Məxsusən Bozə asbi tur bə moydoni xəzinə dəşeədə, moydoni peşt dəsiyeədə, bə xır-xır dəşeədə, Maytəb dodo elırtiyəy-nışte xokisə, de dıqlə dasti ıştə dimon qətışe. 
Səbarzi vinde ki, çəy jen etırtiyəy –nışte xokisə, nez oməy, votışe:
-Kinə, çiç be bətı?
Bənem Maytəb dodo səyko- bə po larzedə, ak-ovi peqətəşe əv. Maytəbi daston qətışe, co kardışe dimono, vindışe, çəy dim sı-portə bıə, çəşonış beloxə, sı bıə, dimə kukonko bəji ars ru bedə,...
-Xok bəştı sə, əyo asb bə asbi penıştedə, iyo tı bə xok qınedəş. Çiçe, tarsəyş? Haydi, bəyşt-bışəmon, bəştə çəş-dimi sərinə ov bıjən. Bə soxə bımando ə asbonən, bə mu bıkom ə Həsən mamuyən. Jen çe dasto şe ki?!
Dəşe bə Maytəb dodo kəş, şıkırne-şıkırne bardışe bostono bə so. Krantədə bə jeni çəş-dimi ov jəşe, pedatin bə əyvon. Maytəb dodo nışandışe divanisə. Tikə bədiqə Qılnoz, Vılnoz, Ruşin –çəvon se qılə əğıl omin-beşin məktəbo bə kə. Bəştə moə çokə xıdmət kardışone, çay, xorok doşone. Maytəbi təkyə kardışe, saati hıte, təmom bəştə oməy.
*
Səbarz oməy-nışte Maytəb dodo paliyo, sırəy, sırəy. Maytəbi dimış qəte itonə, votışe:
-Cıvoni mardəy, boçi sıredəş. Az bəştə imiji jəqo səhnə vindəm nıbe oxo...
-Ponzə sore demı hıtedəş, əvon hisob nin?
-Zə, çımı dimi ovi eməkə, bəvotem ha, çəyo bomı ləğləğə əkəniş? Ponzə sore, az ıştı jenim, çəmə arədə hejo pardə bıə.
-Ha, dərəsedəm, çəmə xəlqi bərkə mental ğanunon, adət-ənənon hestin ki, lefi sohbəton qəti bə qəv vardey, təhlil kardey bedəni. Əmma bə Avropə tojə inteqrasiya əmənış bə vələzzinə ruj dənoəşe. Parnoqrafiya, erotika, şəvkoə səhnon televindomədə ojə-oşko numayiş bedə. Hələ nobənoə telefonon, komputeron votedənim. Tı hələ bə iqlə asbon deyəndı tələbqəte petove nıznəyş, bəvon diyə bıkoş bə çe ruj bəmandeş?
- Az ponzə sori jenim, bı vaxtədə se kərə zandəm, se əğıl hestıme, behesobə şəvkoədə bıəmon. Bəs nuperəson, bakirə zoə-kinon “bı behəyoə inteqrasiyə” çecurə peyətoven?
-Çətin çe “lırdənədə” səlomət beşun. 
*
Şanqovə nezi jenı-şuyə ujən beşin bə boston, bini kardışone kartofi cərqə arə pəle. Hamsiyədə ijən asbə fır-fır oməy, edəsəyn, vindışone ki, moydonən, bozə asbən ıştə dəvastə vırədəən. Moydoni sə qətə bəyji aləf hardedə, deştə dumi muzon jəydə. Bozə asbən aləf hardedə, əmma sə-quşi, dast-lınqi, şələ muninə dumi hejo oşandedə, moydoniko çəş ojedəni, hejo erəxə bəy, bə fır-fıre. 
Maytəbi dılo dəvarde ki, “Əxob, çe ehtirosinə həyvone, hələ si bıəni ha.”
Məvuji Səbarzi çəy dıl handışe:
-Çiçsə vote? Ujən bə Bozə asbi bə diyəş? Iştı i çəş hejo bə asbədəy ha.
Maytəbi dimə kukon sı bin:
-Zə, vəse, zə. Mıni bə ozıvon məvə.
-Az ku nim ki, kinə, vindəm ki, tı ujən bə Bozə asbi bə diyəş!
-Zə, tı çımı moəko hardə şıt sof cır karde. Zə, əstəğfirulla, tı bənə ə niyə asbi be bəzıneş? Diyə karde çecurə de xışmi, de surəti, de tovi, de ehtirosi moydonış bə qirə kardışe, dıvanqonə qətışe əv-eqətışe, dıvəlniyə kardışe?!
-Çiçe bəqəm, az jəqo kardey əzınim?
-Zə, səkə, zə. Ponzə sore tıni zınedəməni. Tı jəqo bey əzıniş.
-Az çə Bozə asbisə ve qirinim, xışminim, ehtirosinim.
Maytəbi pəl dəhaştəbe ıştə çonə, de heyrəti edəsəy bə Səbarzi:
-Əsəbin biş, əsəbiko jəqo vote, mıni bıbaxş.
Bı səfə Səbarz bərosti əsəbi-əsəbi votışe:
-Kinə, az ğeyziko votedənim ın sıxanon. Az bərosti qadirim bəştə votəyon. Çə Bozə asbisə da kərə ziyodə tıni bəhorem!
-Zə, vəse, əğılon, hamsiyon bəməsen, tikəy hoston qəp bıjən. Aləm bəsıre bəştı bı sıxanon. Bozə asp bəke, tı bəke?!
-Kinə, inson ən zumandə hestımone, əy asbışən, dəvəşən, filışən ram kardəşe. Şəvkoədən həmə hestımonənsə bəşe!
-Bəs tı boçi ıştənı i kərəən jəqo bardəni bı dırozə soron? Qirəm həbən şodoş, ujən çə Bozə asbi ko vindey əzıniş.
In sıxani sute-evoşnişe Səbarz, pəlış şodoy hi bə sə:
-Kinə, tı mını bə zinhor varde. Imşanqo bəştı koy diyə bəkam.
-Ayahaya, merd babi bıəbu? Zə, qıləy sıxanbe votıme, ıştı cındoə vo oməy? Adi şəvonədə qıləy bəbe, ha bəhıtemon bə ivrəən. Bımiro ğeyzinbe çe lozim?
-Imşanqo adi şəv əbıni. Bəvindeş ki, Bozə asb çımı tono duyebən.
-Isə bə hamsiyə ğeyrət oməş?
-Kinə, tosə ısə inson de insoni çe cur rəftor əkəybu, azən jəqo kardəme. Isə tı Bozə asbəçəm pidə. In şəv də çəmi bəhıtemon.
-Zə, əv ıştı ko ni. Tı asb niş ki? 
-Imşanqo az asb bəbem. Diyəkə bətı votedəm: Əğılon bəğandeş bə xalə kəy. Kəy xəlvət bəkaş. Iştən dəbənışteş, hozı bəmandeş. Az şedəm bə dəlok, ıştə sə-rişi bə ğaydə dənəm, omedəm. Həmomi tat oqətiş, boməm-azən dəbənıştem.
*
Səbarz ğıvrəğbe, soədə dast-dim şıştışe, pedate bəpe, tikəy bədiqə bəq kəstumədə evoəy bə so, so dərvozə okardışe, beşe-şe. Maytəb dodo satijo hut mandəbe, zındənıbe çiç bıkəy? Merdi votəyon bıkəy, yaən çe quş-bə quş bıdəy, dəvoni? Fik kardışe ki, merd ve ciddi be oxo, zərfət kardə nıbe. 
Əyən pəl dəhaştışe çe parçini, oməy bə so, pedate bəpe. Əğılon çoştəku hıtəbin, pekardışe əvon, çokə oləton tankardışe bə çəvon tan. Baloni şıt doşe bəvon, vığandışe xalə kəy. Əğılon dəro kardeyədə bə yolə kinə votışe:
-Bə xalə bıvotış, pə de inə bə Boku şin bə vəyə, şanqo əyo bəmanden, maştə bomen. Maştəvo vojorə ruje, bəmandeyon xalə kəyko, peştniməyjə boməyon bə kə. Tosə bə vaxti əmənən kədə bəbemon. Aşiş bımandiyon, xalə əsəbin məkəyon. Az ıştən bə xalə zanq bəkam, telefonədəən qəp bəjem dəy.
Hırdənon ki, dəro qınin-şin. Maytəb dodo bino kardışe Səbarzi votəyon qılə-qılə bə co varde...
(hestışe idomə)
Muəllif: Bayrami
10.05.2018

Read 186 times


XƏBƏR LENT

ƏN ÇOX OXUNAN XƏBƏRLƏR