Ethnoglobus » ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ » “Saya gəzdirmək” günü... Yəni qışın tən yarısıdır...

“Saya gəzdirmək” günü... Yəni qışın tən yarısıdır...

“Saya gəzdirmək” günü... Yəni qışın tən yarısıdır...
ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ
Ethnoglobus.Az
Фото: Ethnoglobus
16:46, 24 yanvar 2023
1 520
0

foto:google

Bəhmən Faziloğlu,AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, t.ü.f.d., dosent 

İctimai rəydə, bəzən də elmi tədqiqatlarda Novruz bayramı daha çox əkinçilik bayramı kimi xarakterizə olunur. Ancaq maraqlıdır ki, Novruz təqviminə aid bayram və mərasimlərin əksəriyyəti maldarlıq təsərrüfatı ilə əlaqədardır. Novruz təqviminə aid olan mərasimlərdən (bayram da demək olar) biri “Saya gəzdirmək” adı ilə də tanınıb.
Sәlam әleyk say bәylәr,
Bir-birindәn yey bәylәr!
Saya gәldi gördünüz,
Salam verdi aldınız
Alnı tәpәl qoç quzu
Sayaçıya verdiniz.
“Qoç qatımı”ndan (təxminən 10-15 oktyabr) keçən yüzüncü gün, yəni, “QARAQIŞ”ın (“Böyük çillə”) sonuna bir həftə qalmış kəndlərimizdə saya gəzdirərdilər. Təxminən yanvar ayının 23-24-nə təsadüf edən “SAYA GƏZDİRMƏK” mərasimi qışın tən yarısının keçməsini, “dölə” az qalmasından xəbər verirdi. Sayaçı sözlər söyləyərdilər:
Saya yaxşı sayadı,
Yeri-yurdu qayadı.
Onun gözəl sözləri,
Yatanları oyadı.
Təkəmə bir pay gətir,
Tikələri say gətir.
Təkəni tez yola sal,
Özünə bir tay gətir.
Nənəm qoyunun ağı,
Gedir dolanır dağı.
Qızlara cehiz ağı,
Uşağa bələk bağı.
Qarı tutanda yağı,
Gəlin yeyər qaymağı və s.
“Sayaçı” kəlməsi “sayalı olan, xeyir gətirən” mənasını daşıyır. Yəqin ki, “Əli-ayağı sayalı olsun”-alqışını eşitmisiniz. Sizin də işiniz-gücünüz sayalı olsun.
Bu saya yaxşı saya,
Hәm çeşmәyә, hәm çaya,
Hәm ülkәrә, hәm aya,
Hәm yoxsula, hәm baya
Bu saya kimdәn qaldı?
Adәm atadan qaldı.



Читайте также:
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin  kapitalıdır. (I hissə)
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (I hissə)
30.03.22, КУЛЬТУРА
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (III hissə)
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (III hissə)
30.03.22, КУЛЬТУРА
“Saya gəzdirmək” günüdür...
“Saya gəzdirmək” günüdür...
23.01.22, ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ
Novruz bayramının tarixi kökləri
Novruz bayramının tarixi kökləri
20.03.22, ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ / КУЛЬТУРА
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (2-ci hissə)
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (2-ci hissə)
23.12.24, ИСТОРИЯ И ОБЩЕСТВО
İmadəddin Nəsimi haqqında İranda tədqiqatlar
İmadəddin Nəsimi haqqında İranda tədqiqatlar
19.09.23, КУЛЬТУРА
AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN DÖVLƏTÇİLİK SİYASƏTİ (1945-1946-CI İLLƏR)
AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN DÖVLƏTÇİLİK SİYASƏTİ (1945-1946-CI İLLƏR)
13.05.24, ЭТНОПОЛИТИКА
“QARAQIŞ”, YƏNİ “BÖYÜK ÇİLLƏ” BAŞLAYIR
“QARAQIŞ”, YƏNİ “BÖYÜK ÇİLLƏ” BAŞLAYIR
20.12.23, ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ
Böyük Çillə-Qaraqış başladı
Böyük Çillə-Qaraqış başladı
21.12.25, ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (1-ci hissə)
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (1-ci hissə)
23.12.24, ИСТОРИЯ И ОБЩЕСТВО
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (3-cü hissə)
Ərzin əşrəfi Naxçıvan (3-cü hissə)
27.12.24, ИСТОРИЯ И ОБЩЕСТВО
Kiçik Çillə ilə Böyük Çillənin mübahisəsi nə ilə bitib?
Kiçik Çillə ilə Böyük Çillənin mübahisəsi nə ilə bitib?
05.02.23, ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ
“Azərbaycan İranın başıdır, baş gedəndə bədən də gedər... General Şadan”
“Azərbaycan İranın başıdır, baş gedəndə bədən də gedər... General Şadan”
07.10.24, КУЛЬТУРА
KİÇİK ÇİLLƏ –YALQUZAQ ayı başlayır
KİÇİK ÇİLLƏ –YALQUZAQ ayı başlayır
31.01.24, ЭТНОГРАФИЯ / ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (II hissə)
Rus uşaq ədəbiyyatı dünya mədəniyyətinin zəngin kapitalıdır. (II hissə)
30.03.22, КУЛЬТУРА
Novruz Sovet Azərbaycanında
Novruz Sovet Azərbaycanında
20.03.22, ПРАЗДНИКИ, ОБРЯДЫ